अतिखाण्याच्या सवयीपासून राहा सावध! पचनापासून हृदयाच्या आरोग्यापर्यंत होऊ शकतात परिणाम

आरोग्य विशेष : दिवाळी, लग्नसमारंभ किंवा इतर सणासुदीच्या काळात गोड पदार्थ, फराळ आणि आवडीच्या खाद्यपदार्थांचा आस्वाद घेण्याचा मोह अनेकांना आवरत नाही. एरवीही आवडीचे पदार्थ समोर आल्यावर गरजेपेक्षा जास्त खाल्ले जाते. यालाच अतिखाणे म्हणतात. अधूनमधून जास्त खाल्ल्याने सहसा मोठी समस्या निर्माण होत नाही; मात्र अतिखाणे ही नियमित सवय बनल्यास पचनसंस्थेसह शरीराच्या आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो.

पचनाच्या समस्या आणि गॅसेस

गरजेपेक्षा जास्त अन्न खाल्ल्याने पचनसंस्थेवर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो. त्यामुळे पोट फुगणे, गॅसेस, ढेकर येणे, पोटदुखी आणि बद्धकोष्ठता अशा समस्या जाणवू शकतात. आहारात तेलकट आणि मसालेदार पदार्थांचे प्रमाण जास्त असल्यास काही जणांना छातीत जळजळ किंवा ॲसिडिटीचाही त्रास होऊ शकतो.

सुस्ती आणि थकवा जाणवणे

अतिखाण्यानंतर अनेकांना सुस्ती आणि थकवा जाणवतो. जेवणानंतर शरीराला पचनासाठी अधिक ऊर्जा खर्च करावी लागते. विशेषतः जड आणि भरपूर प्रमाणातील जेवणानंतर झोप येणे किंवा आराम करण्याची इच्छा होऊ शकते. त्यामुळे जेवताना अन्नाचे प्रमाण आणि आहाराचा समतोल राखणे महत्त्वाचे आहे.

हेही वाचा –  विधानपरिषद निवडणुकीनंतर भाजपची रणनीती सक्रिय; अमित शाहांकडून रविंद्र चव्हाणांना महत्त्वाच्या सूचना

वजन वाढण्याचा धोका

नियमितपणे गरजेपेक्षा जास्त कॅलरी घेतल्यास शरीरात अतिरिक्त ऊर्जा साठू लागते. दीर्घकाळ असे होत राहिल्यास वजन वाढण्याची शक्यता असते. शरीरातील भूक आणि पोट भरल्याची जाणीव नियंत्रित करण्यात लेप्टिनसारख्या हार्मोन्सची भूमिका असते. मात्र, अतिखाणे आणि वजनवाढ यांचा संबंध अनेक घटकांवर अवलंबून असतो.

मूत्रपिंडाच्या आरोग्यावर परिणाम

दीर्घकाळ अतिखाण्यामुळे वजन वाढणे आणि लठ्ठपणा यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. यामुळे मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढू शकतो. हे दोन्ही आजार मूत्रपिंडाच्या आरोग्यावर परिणाम करणारे महत्त्वाचे घटक आहेत. त्यामुळे अतिखाण्याची सवय टाळणे आणि संतुलित आहार घेणे आवश्यक आहे.

हृदयाचे ठोके वाढणे आणि अस्वस्थता

अतिप्रमाणात जेवल्यानंतर काही वेळा हृदयाचे ठोके वाढल्यासारखे जाणवू शकतात. पचनाच्या प्रक्रियेदरम्यान शरीरातील रक्तप्रवाहात बदल होतात. काही व्यक्तींना घाम येणे, गरम होणे किंवा अस्वस्थ वाटणे असे अनुभव येऊ शकतात. मात्र, छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा चक्कर येणे यांसारखी लक्षणे गंभीर असू शकतात. अशावेळी तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.

अतिखाण्याची सवय कशी टाळाल?

• हळूहळू खा : अन्न नीट चावून खाल्ल्याने जेवणाचा वेग कमी होतो आणि पोट भरल्याची जाणीव होण्यासाठी वेळ मिळतो.
• आहाराचे प्रमाण सांभाळा : एकाच वेळी खूप पदार्थ खाण्याऐवजी आवश्यक तेवढेच अन्न घ्या.
• संतुलित आहार घ्या : आहारात फळे, भाज्या, धान्य आणि प्रथिनांचा योग्य समावेश करा.
• नियमित हालचाल ठेवा : चालणे, सायकल चालवणे, पोहणे किंवा नृत्य यांसारख्या आवडीच्या शारीरिक हालचाली करा.
• तणावाकडे लक्ष द्या : तणाव किंवा भावनिक अस्वस्थतेमुळे वारंवार जास्त खाण्याची सवय होत असल्यास डॉक्टर किंवा समुपदेशकांचा सल्ला घ्या.

सणासुदीच्या काळात आवडीचे पदार्थ खाण्याचा आनंद नक्की घ्या; मात्र शरीराच्या गरजेनुसार आहाराचे प्रमाण राखणे महत्त्वाचे आहे. नियमित अतिखाण्याऐवजी संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीला प्राधान्य दिल्यास आरोग्य चांगले राखण्यास मदत होऊ शकते.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा