आरोग्यदायी समजून खाताय हे ५ पदार्थ? फ्लेवर्ड योगर्टपासून मल्टीग्रेन ब्रेडपर्यंत, खरेदीपूर्वी लेबल नक्की वाचा!

Packaged food health risks : आजच्या धावपळीच्या जीवनात आरोग्याबाबत जागरूकता वाढत आहे. त्यामुळे अनेक जण आहारात आरोग्यदायी पर्यायांचा समावेश करण्याचा प्रयत्न करतात. मात्र, बाजारात ‘हेल्दी’, ‘नॅचरल’ किंवा ‘मल्टीग्रेन’ अशा नावांनी विकल्या जाणाऱ्या प्रत्येक पदार्थाची पौष्टिकता सारखीच असेल, असे नाही. काही प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांमध्ये अतिरिक्त साखर, मीठ, तेल आणि इतर घटक असू शकतात. त्यामुळे केवळ जाहिराती किंवा पॅकेटवरील आकर्षक दावे पाहून पदार्थांची निवड करण्याऐवजी त्यावरील घटकांची यादी आणि पोषणमूल्ये तपासणे महत्त्वाचे आहे.

तुम्हीही काही पदार्थ आरोग्यदायी समजून रोजच्या आहारात समाविष्ट करत असाल, तर त्यांची निवड करताना पुढील गोष्टी लक्षात घ्या.

१. फ्लेवर्ड योगर्ट : साखरेचे प्रमाण तपासा

साधे, साखर न घातलेले दही प्रथिने, कॅल्शियम आणि काही प्रकारच्या दह्यातील उपयुक्त जिवाणूंमुळे आहाराचा चांगला भाग ठरू शकते. मात्र, फ्लेवर्ड योगर्टमध्ये चव वाढवण्यासाठी अतिरिक्त साखर किंवा गोड पदार्थ घातलेले असू शकतात.

अशा उत्पादनांचे वारंवार आणि जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास आहारातील साखरेचे प्रमाण वाढू शकते. त्यामुळे फ्लेवर्ड योगर्ट खरेदी करताना घटकांची यादी, प्रति सर्व्हिंग साखरेचे प्रमाण आणि प्रथिनांचे प्रमाण तपासा. शक्य असल्यास साधे दही घेऊन त्यात ताजी फळे घालणे हा पर्याय निवडता येतो.

हेही वाचा –  जागतिक फार्मासिस्ट दिनानिमित्त कॉलेज ऑफ फार्मसीमध्ये विशेष व्याख्यान व पारितोषिक वितरण

२. व्हेजिटेबल चिप्स : नावापेक्षा बनवण्याची पद्धत महत्त्वाची

बटाट्याच्या चिप्सना पर्याय म्हणून अनेक जण व्हेजिटेबल किंवा नाचणीच्या चिप्स खरेदी करतात. मात्र, भाज्या किंवा धान्यांपासून बनवलेला पदार्थ आपोआप आरोग्यदायी ठरत नाही. चिप्स तळलेल्या असतील आणि त्यात मीठ किंवा संतृप्त चरबीचे प्रमाण जास्त असेल, तर त्यांचे वारंवार सेवन टाळणे योग्य ठरते.

चिप्स खरेदी करताना त्यातील तेल, एकूण चरबी, संतृप्त चरबी आणि सोडियमचे प्रमाण पाहा. भाजलेले चणे, मखाणे किंवा कमी तेलात तयार केलेले घरगुती स्नॅक्स हे पर्यायही वापरता येतात.

३. एनर्जी बार : सुकामेवा आहे म्हणून पुरेसे नाही

ओट्स, सुकामेवा आणि बिया यांचा वापर करून तयार केलेले एनर्जी बार पौष्टिक घटक देऊ शकतात. मात्र, काही उत्पादनांमध्ये साखर, सिरप, तेल आणि इतर प्रक्रिया केलेले घटकही असतात. त्यामुळे सर्व एनर्जी बार सारखे पौष्टिक असतात, असे मानता येत नाही.

पॅकेटवरील घटकांची यादी आणि साखरेचे प्रमाण तपासा. सुकामेवा, बिया आणि ओट्स असलेला, अतिरिक्त साखर कमी असलेला पर्याय निवडणे अधिक योग्य ठरू शकते. केवळ ‘एनर्जी’ किंवा ‘प्रोटीन’ असा उल्लेख आहे म्हणून उत्पादनाची निवड करू नका.

४. पॅकबंद फळांचा ज्यूस : संपूर्ण फळाला पर्याय नाही

पॅकबंद फळांचा ज्यूस खरेदी करताना ‘१००% नैसर्गिक’ किंवा ‘अतिरिक्त साखर नाही’ असे दावे दिसतात. मात्र, अतिरिक्त साखर नसली तरी ज्यूसमध्ये फळातील नैसर्गिक साखर असते. ज्यूस तयार करताना फळातील बहुतांश तंतुमय घटक म्हणजेच फायबर कमी होऊ शकतात. त्यामुळे संपूर्ण फळ खाल्ल्याने मिळणारे फायबर आणि पोट भरल्याची भावना ज्यूसमधून त्याच प्रमाणात मिळेलच असे नाही.

शक्यतो संपूर्ण फळ खाण्याला प्राधान्य द्या. पॅकबंद ज्यूस घेताना त्यातील साखर, फायबर आणि सर्व्हिंगचे प्रमाण तपासा. ‘नैसर्गिक’ हा शब्द म्हणजे उत्पादन अमर्याद प्रमाणात पिण्यास योग्य आहे, असा अर्थ होत नाही.

५. मल्टीग्रेन ब्रेड : धान्यांचे नाव पाहून फसू नका

व्हाईट ब्रेडपेक्षा मल्टीग्रेन ब्रेड अधिक आरोग्यदायी असल्याचा समज अनेकांमध्ये आहे. मात्र, ‘मल्टीग्रेन’ म्हणजे अनेक प्रकारची धान्ये वापरलेली असा अर्थ होतो; त्यातील सर्व धान्ये पूर्ण स्वरूपातील असतीलच असे नाही. काही ब्रेडमध्ये प्रक्रिया केलेले मैदा किंवा परिष्कृत पीठ मुख्य घटक असू शकते.

ब्रेड खरेदी करताना घटकांच्या यादीत संपूर्ण गहू किंवा इतर संपूर्ण धान्यांचे पीठ सुरुवातीला आहे का, हे पाहा. फायबरचे प्रमाण तपासा आणि केवळ ब्रेडचा तपकिरी रंग पाहून तो अधिक पौष्टिक असल्याचा निष्कर्ष काढू नका.

पदार्थ खरेदी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

घटकांची यादी वाचा : साखर, सिरप, तेल आणि मीठ किती प्रमाणात वापरले आहे, ते तपासा.

पोषणमूल्ये पाहा : प्रति सर्व्हिंग साखर, सोडियम, फायबर, प्रथिने आणि संतृप्त चरबीचे प्रमाण समजून घ्या.

जाहिरातींपेक्षा माहितीला महत्त्व द्या : ‘हेल्दी’, ‘नॅचरल’ किंवा ‘मल्टीग्रेन’ अशा शब्दांवरच अवलंबून राहू नका.

ताज्या पदार्थांना प्राधान्य द्या : शक्य असेल तेव्हा संपूर्ण फळे, साधे दही, कडधान्ये आणि कमी प्रक्रिया केलेले पदार्थ निवडा.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा