October Heat: ऑक्टोबर हीटमध्ये पचन बिघडू नये म्हणून काय खावे? ‘हे’ पदार्थ ठेवा आहारात, ‘या’ पदार्थांपासून दूर राहा
वाढत्या उष्णतेचा ॲसिडिटी, गॅस आणि अपचनावर परिणाम; शरीर हायड्रेट ठेवण्यासोबत आहारात करा हे महत्त्वाचे बदल

October Heat : पावसाळा संपल्यानंतर वातावरणात अचानक बदल जाणवू लागतो आणि याच काळात **‘ऑक्टोबर हीट’**चा तडाखा जाणवतो. दिवसा वाढणारे तापमान आणि उष्ण हवामानाचा परिणाम केवळ शरीरावरच नाही, तर पचनसंस्थेवरही होऊ शकतो. त्यामुळे काही लोकांना ॲसिडिटी, अपचन, गॅस, ब्लोटिंग, पोटात किंवा छातीत जळजळ यांसारख्या समस्या जाणवू शकतात.
मान्सूननंतर तापमान, आर्द्रता आणि हवेच्या गुणवत्तेत होणाऱ्या बदलांचा परिणाम काही लोकांच्या पचनसंस्थेसह रोगप्रतिकारक आणि श्वसनसंस्थेवरही होऊ शकतो. धूळ, धूर आणि परागकणांमुळे खोकला किंवा घशात खवखव होण्याची शक्यताही वाढू शकते. त्यामुळे या काळात शरीर हायड्रेट ठेवण्यासोबतच आहाराकडेही विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे.
बडीशेप, आवळा आणि काकडी ठरू शकतात उपयुक्त
जेवणानंतर बडीशेप खाल्ल्याने पचनास मदत होऊ शकते आणि तोंडालाही ताजेपणा मिळतो. आवळ्याचा आहारात समावेश करणेही फायदेशीर ठरू शकते. आयुर्वेदात आवळ्याला शीत गुणधर्माचे फळ मानले जाते.
काकडीमध्ये पाण्याचे प्रमाण जास्त असल्याने शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यास मदत होऊ शकते. यासोबत नारळपाणी, ताक, ताजी फळे आणि हिरव्या भाज्यांचा आहारात समावेश करता येतो.
हेही वाचा – ‘सेवा हाच माझा धर्म आणि कर्म’; पंतप्रधान मोदींनी सांगितला २५ वर्षांच्या सार्वजनिक जीवनाचा प्रवास
‘हे’ पदार्थ कमी करा
ऑक्टोबर हीटमध्ये अति तिखट, तेलकट आणि तळलेले पदार्थ कमी करण्याचा सल्ला दिला जातो. तसेच खूप आंबट-खारट पदार्थ, चहा-कॉफीचे अतिसेवन आणि मद्यपान टाळणे काही लोकांसाठी फायदेशीर ठरू शकते. या पदार्थांमुळे काही व्यक्तींमध्ये ॲसिडिटी किंवा जळजळ वाढू शकते.
दिवसभर पुरेसे पाणी प्या
बदलत्या हवामानात शरीर हायड्रेट ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दिवसभर थोड्या-थोड्या अंतराने पाणी प्यावे. नारळपाणी, ताक किंवा इतर योग्य द्रवपदार्थांचाही आहारात समावेश करता येतो. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीची पाण्याची गरज व आरोग्यस्थिती वेगळी असल्याने त्यानुसार द्रवपदार्थांचे सेवन करावे.
योग आणि हलका व्यायाम फायदेशीर
आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी नियमित वॉक, हलका व्यायाम, योग आणि प्राणायाम करता येतो. मात्र, बाहेरचे तापमान खूप जास्त असताना अतिशय दमवणारा व्यायाम करणे टाळावे. शक्य असल्यास व्यायामासाठी सकाळची किंवा संध्याकाळची वेळ निवडावी.
‘ही’ लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या
ॲसिडिटी, पोटदुखी किंवा अपचन वारंवार होत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. तसेच सतत ताप, छातीत दुखणे, सतत खोकला किंवा तीव्र पोटदुखी यांसारखी लक्षणे दिसल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. स्वतःहून औषधे किंवा अँटिबायोटिक्स घेणे टाळणे महत्त्वाचे आहे.
टीप : ही माहिती सामान्य आरोग्यविषयक मार्गदर्शनासाठी आहे. दीर्घकाळ किंवा तीव्र स्वरूपाच्या तक्रारी असल्यास वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.




