विशेष प्रतिनिधी | पुणे
पुण्याच्या राजकारणात सध्या पडद्यामागे एक शांत, पण दूरगामी परिणाम घडवणारी खेळी खेळली जात असल्याचे चित्र आहे. वरवर पाहता ही केवळ महानगरपालिका निवडणुकीतील उमेदवार बदलाची प्रक्रिया वाटत असली, तरी प्रत्यक्षात ती भाजपने अतिशय थंड डोक्याने आखलेली आणि स्पष्ट संदेश देणारी रणनीती असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.
महानगरपालिका निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर भाजपने जाहीर केलेल्या उमेदवारांच्या यादीत बालेवाडी परिसरातून अमोल बालवडकर यांना डावलत लहू गजानन बालवडकर यांना संधी देण्यात आली. हा निर्णय केवळ व्यक्तीगत बदलापुरता मर्यादित नसून, पक्षशिस्त, संघटनात्मक निष्ठा आणि कामकेंद्रित राजकारण यांचा ठाम संकेत देणारा ठरतो.
पक्षशिस्त विरुद्ध व्यक्तिकेंद्री राजकारण
विधानसभा निवडणुकीच्या काळात अमोल बालवडकर यांनी थेट मंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्या विरोधात घेतलेली भूमिका, कोथरूडसारख्या प्रतिष्ठेच्या मतदारसंघात आमदारकीसाठी दाखवलेला हट्ट आणि त्यातून निर्माण झालेली नाराजी ही बाब भाजप नेतृत्वाच्या नजरेतून सुटलेली नव्हती. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यापर्यंत गेलेली गाऱ्हाणी, शक्तिप्रदर्शन आणि उघड नाराजी यामुळे अमोल बालवडकर चर्चेत आले खरे, पण ती चर्चा पक्षाच्या चौकटीबाहेर जाणारी होती.
भाजपसारख्या शिस्तबद्ध आणि संघटनप्रधान पक्षात हीच बाब निर्णायक ठरल्याचे दिसते. महापालिका निवडणुकीच्या तोंडावर अचानक उमेदवारी नाकारण्याचा निर्णय हा केवळ एका नेत्याविरोधातील कारवाई नसून, “पक्षरेषेबाहेर जाणाऱ्यांसाठी भाजपमध्ये फारशी जागा नाही” असा स्पष्ट संदेश असल्याचे राजकीय विश्लेषक सांगतात.
बंडखोरीला वेगळे पाडण्याची रणनीती
उमेदवारी नाकारल्यानंतर अमोल बालवडकर यांनी ‘दगा-फटका’ आणि ‘शब्द न पाळल्याचे’ आरोप करत राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) मध्ये जाण्याचा निर्णय घेतला. याच क्षणी भाजपची रणनीती अधिक स्पष्ट झाली. संभाव्य बंडखोरीला आतमध्ये रोखण्यापेक्षा ती वेगळी पडू देणे आणि संघटना अबाधित ठेवणे, हा भाजपचा नेहमीचा फॉर्म्युला असल्याचे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले.
हेही वाचा – महाराष्ट्राच्या पोलीस महासंचालकपदी सदानंद दाते यांची नियुक्ती
लहू बालवडकर : शांत कामातून उभा राहिलेला पर्याय
याच पार्श्वभूमीवर भाजपने लहू गजानन बालवडकर यांना पुढे आणले. बाणेर–बालेवाडी परिसरात गेल्या काही वर्षांत त्यांनी शांतपणे, सातत्याने आणि वादविरहित पद्धतीने केलेले काम अनेकांच्या लक्षात आहे. पाणीपुरवठा, स्वच्छता, कचरा व्यवस्थापन, रस्ते आणि सार्वजनिक सुविधांसारख्या रोजच्या प्रश्नांवर त्यांनी थेट नागरिकांशी संवाद साधत विश्वासाचे नाते निर्माण केले.
राजकीय आक्रमकतेपेक्षा कामातून विश्वास निर्माण करणारा चेहरा अशी लहू बालवडकर यांची ओळख तयार झाली आहे. भाजपलाही अशाच स्वरूपाचा उमेदवार हवा होता जो संघटनेला धोका ठरणार नाही आणि मतदारांसाठी स्वीकारार्ह ठरेल.
संघटनात्मक भांडवल भाजपच्या बाजूने
लहू बालवडकर यांच्या सामाजिक संस्थेमुळे आधीच स्वयंसेवक, कार्यकर्ते आणि स्थानिक संपर्कांचे मजबूत जाळे उभे आहे. त्यामुळे भाजपला नव्याने संघटन उभारण्याची गरज भासत नाही, तर तयार असलेले कार्यकर्त्यांचे नेटवर्क पक्षाच्या कामी येणार आहे. त्यांची सोशल मीडियावरील सक्रियता, स्थानिक कार्यक्रमांमधील उपस्थिती आणि नागरिकांच्या प्रश्नांवरचा सातत्यपूर्ण पाठपुरावा यामुळे ते आधीच मतदारांच्या नजरेत होते.
म्हणूनच उमेदवारी जाहीर होताच “नवं नाव” अशी प्रतिक्रिया न येता, “काम करणारा माणूस” अशी भावना परिसरात दिसून येते.
Calculated Risk, पण स्पष्ट दिशा
राजकीयदृष्ट्या पाहता, अमोल बालवडकर यांना बाहेर काढून भाजपने संभाव्य अंतर्गत बंडखोरीची ठिणगी वेळेत विझवली, तर लहू बालवडकर यांना संधी देऊन पक्षाची पकड अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला आहे. बाणेर–बालेवाडी–पाषाण–महाळुंगे–सुससारख्या ‘मिनी विधानसभा’ मानल्या जाणाऱ्या प्रभागात आक्रमक भाषणबाजीपेक्षा शांत, स्थिर आणि विश्वासार्ह नेतृत्व भाजपसाठी उपयुक्त ठरू शकते.
तथापि, अमोल बालवडकर यांची नाराजी आणि त्यांचा विरोधी पक्षात प्रवेश भाजपसाठी आव्हान ठरू शकतो, हेही नाकारता येत नाही. त्यांच्या जनसंपर्काचा फायदा राष्ट्रवादी काँग्रेसला होतो का, यावर ही लढत अधिक चुरशीची ठरणार आहे.
एकूणच, हा निर्णय भावनिक नसून राजकीय गणितावर आधारित असल्याचे स्पष्ट होते. भाजपने पक्षशिस्त, संघटनात्मक नियंत्रण आणि कामकेंद्रित नेतृत्वाला प्राधान्य देत एक Calculated Risk घेतला आहे. ही चाल दूरदर्शी ठरते की नाही, याचा अंतिम निकाल मतदारच देणार आहेत.
