नागपूरच्या वैभवशाली सांस्कृतिक परंपरेचे प्रतीक ‘मसकऱ्या गणपती’; भोसले घराण्याने शेकडो वर्षे जपला वारसा

नागपूर : नागपूरच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरेत ऐतिहासिक ‘मसकऱ्या गणपती’ला विशेष महत्त्व आहे. भोसले घराण्याने शेकडो वर्षांपासून जपलेली ही परंपरा नागपूरच्या सांस्कृतिक वैभवाची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख बनली आहे. हा गणेशोत्सव केवळ धार्मिक उत्सव नसून नागपूरच्या इतिहास आणि संस्कृतीशी जोडलेला वारसा असल्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सांगितले.

महाल येथील सीनिअर भोसला पॅलेस येथे श्री महाराजा ऑफ नागपूर ट्रस्टच्या ऐतिहासिक ‘मसकऱ्या गणपती’चे दर्शन घेतल्यानंतर मुख्यमंत्री फडणवीस बोलत होते. यावेळी श्रीमंत राजे रघुजी महाराज भोसले (पंचम), राजे मुधोजी भोसले, राजे जयसिंह भोसले आदी उपस्थित होते. सीनिअर भोसला पॅलेस येथे आगमन झाल्यानंतर फडणवीस यांनी गणरायाचे दर्शन घेतले. याप्रसंगी भोसले घराण्याच्या वतीने त्यांचा सत्कार करण्यात आला.

नागपूरच्या भोसले घराण्याचा इतिहास जाज्वल्य आणि देदीप्यमान असून, पूर्वेकडे हिंदवी स्वराज्याचा विस्तार करण्यात या घराण्याचे महत्त्वपूर्ण योगदान राहिले आहे. आजही ऐतिहासिक प्रथा आणि परंपरा उत्साहाने पुढे नेल्या जात आहेत, ही कौतुकाची बाब असल्याचे फडणवीस यांनी नमूद केले.

हेही वाचा –  बंद मनपा शाळांना मिळणार नवसंजीवनी; दुरुस्ती करून पुन्हा सुरू करण्याचे दादाजी भुसेंचे निर्देश

‘मसकऱ्या गणपती’ला ‘हडपक्या गणपती’ असेही म्हटले जाते. सार्वजनिक गणेशोत्सव संपल्यानंतर पितृपक्षात हा उत्सव साजरा केला जातो. त्यामुळे नागपूरमधील इतर गणेशोत्सवांच्या तुलनेत या उत्सवाचे वेगळेपण अधोरेखित होते. उपलब्ध माहितीनुसार, या परंपरेला २०२६ मध्ये २३९ वर्षे पूर्ण झाली असून तिचा संबंध भोसले घराण्याच्या ऐतिहासिक परंपरेशी आहे.

मसकऱ्या गणपतीची ही परंपरा नागपूरच्या ऐतिहासिक वारशाशी जोडलेली असून, धार्मिक श्रद्धेसोबतच शहराच्या सांस्कृतिक ओळखीचे दर्शन घडवते. पिढ्यान्‌पिढ्या ही परंपरा जपली जात असल्याने नागपूरच्या सांस्कृतिक जीवनात मसकऱ्या गणपती उत्सवाला विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा