रात्री शांत आणि गाढ झोप हवीय? आहारात समाविष्ट करा अक्रोड, पिस्ता, किवी आणि पालक; जाणून घ्या फायदे
अपुऱ्या झोपेचा त्रास कमी करण्यासाठी आहार महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो; मेलाटोनिन, मॅग्नेशियम आणि ट्रिप्टोफॅनयुक्त पदार्थ झोपेच्या चक्राला मदत करतात.

हेल्थ डेस्क : आजच्या धकाधकीच्या जीवनशैलीत अपुरी झोप ही अनेकांसमोरील गंभीर समस्या बनली आहे. दिवसभराची धावपळ आणि ताणतणाव असूनही रात्री शांत झोप लागत नसल्याची तक्रार अनेक जण करतात. झोप पूर्ण न झाल्यास थकवा जाणवण्यासोबतच तणावही वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत नियमित दिनचर्या आणि संतुलित आहार महत्त्वाची भूमिका बजावतात. फळे, भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांचा आहारात समावेश केल्याने शरीराच्या झोपेच्या नैसर्गिक चक्राला मदत होऊ शकते.
अक्रोड आणि पिस्त्यामुळे झोपेच्या चक्राला मदत
मेलाटोनिन हे शरीरातील झोपेच्या चक्राचे नियमन करणारे महत्त्वाचे हार्मोन आहे. अक्रोड आणि पिस्ता यांसारख्या सुकामेव्यामध्ये नैसर्गिक मेलाटोनिन आढळते. त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून मर्यादित प्रमाणात या सुकामेव्याचे सेवन करणे फायदेशीर ठरू शकते. मात्र, केवळ हे पदार्थ खाल्ल्याने निद्रानाश दूर होतो, असे म्हणता येत नाही.
किवी फळामुळे झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत?
किवी हे पोषक घटकांनी समृद्ध फळ आहे. त्यामध्ये सेरोटोनिन आणि फोलेटसह विविध जीवनसत्त्वे व घटक आढळतात. काही लहान अभ्यासांमध्ये नियमित किवी सेवनाचा झोपेची गुणवत्ता आणि झोप लागण्याच्या वेळेशी सकारात्मक संबंध दिसून आला आहे. मात्र, याबाबत अधिक संशोधनाची आवश्यकता आहे. त्यामुळे किवीला झोपेवरील खात्रीशीर उपचार समजू नये.
हेही वाचा – गडचिरोलीत लोहखनिजाचा शोध घेण्यासाठी ६२४ हेक्टर वनक्षेत्रात ड्रिलिंग; खासगी कंपनीला सरकारची परवानगी
पालकामधील मॅग्नेशियम मज्जासंस्थेसाठी उपयुक्त
गाढ झोपेसाठी शरीर आणि मज्जासंस्थेचे योग्य कार्य महत्त्वाचे असते. पालकासारख्या पालेभाज्यांमध्ये मॅग्नेशियम हे खनिज आढळते. मॅग्नेशियम स्नायू आणि मज्जासंस्थेच्या सामान्य कार्यासाठी आवश्यक आहे. त्यामुळे आहारात पालक आणि इतर हिरव्या पालेभाज्यांचा समावेश केल्याने शरीराला आवश्यक पोषण मिळते.
चिकन, अंडी, दूध आणि माशांमधून मिळते ट्रिप्टोफॅन
ट्रिप्टोफॅन हे शरीरासाठी आवश्यक अमिनो आम्ल असून ते सेरोटोनिन आणि मेलाटोनिनच्या निर्मितीमध्ये भूमिका बजावते. चिकन, अंडी, दूध आणि मासे यांसारख्या पदार्थांमधून ट्रिप्टोफॅन मिळते. संतुलित आहारात या पदार्थांचा समावेश केल्याने शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळण्यास मदत होते. मात्र, एखादा विशिष्ट पदार्थ खाल्ल्याने लगेच झोप लागेल, असे नाही.
चांगल्या झोपेसाठी आहारासोबत दिनचर्याही महत्त्वाची
झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी केवळ आहारावर अवलंबून राहणे पुरेसे नाही. दररोज ठराविक वेळी झोपणे आणि उठणे, झोपण्यापूर्वी मोबाईल व स्क्रीनचा वापर कमी करणे, संध्याकाळनंतर चहा-कॉफीचे सेवन टाळणे आणि झोपण्यापूर्वी शांत वातावरण ठेवणे उपयुक्त ठरू शकते.




