इस्रोची गगनभरारी! ‘GSLV-F18’ कडून NVS-03 उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण

ISRO NVS 03 launch navigation system NavIC | भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (ISRO) अंतराळ क्षेत्रात आणखी एक ऐतिहासिक झेप घेतली आहे. जीएसएलव्ही-एफ१८ (GSLV-F18) या प्रक्षेपकाच्या साहाय्याने भारताच्या पुढच्या पिढीतील ‘NVS-03’ या अत्याधुनिक नेव्हिगेशन उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण करण्यात आले. भारताची स्वतःची स्वतंत्र उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली म्हणजेच ‘नाविक’ (NavIC) अधिक अचूक आणि मजबूत करण्याच्या दृष्टीने ही मोहीम अत्यंत निर्णायक ठरली आहे.
आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्राच्या दुसऱ्या लाँच पॅडवरून शुक्रवारी रात्री ११:५१ वाजता GSLV-F18 ने आकाशात झेप घेतली. उड्डाणानंतर अवघ्या २० मिनिटांत प्रक्षेपकाने २,२५० किलोग्रॅम वजनी NVS-03 उपग्रहाला ठरवून दिलेल्या ‘जिओसिंक्रोनस ट्रान्सफर ऑर्बिट’मध्ये (GTO) अचूकपणे स्थापित केले. मोहीम फत्ते होताच इस्रो प्रमुखांनी ही मोहीम पूर्णपणे यशस्वी झाल्याची घोषणा करत शास्त्रज्ञ व अभियंत्यांच्या चमूचे अभिनंदन केले. भारताच्या जिओसिंक्रोनस सॅटेलाइट लाँच व्हेईकलची ही २० वी यशस्वी भरारी ठरली.
हेही वाचा
स्थायी समिती सभेमध्ये कोट्यवधींच्या विविध विकासकामांना मंजुरी
GSLV-F18/NVS-03 Mission:
Watch highlights of the journey from lift-off to spacecraft separation.
Mission details:
https://t.co/wtZ6TmjUhc#GSLVF18 #NVS03 #ISRO #NavIC https://t.co/wstykeeMK9
— ISRO (@isro) October 31, 2026
‘NVS-03’ उपग्रह भारतासाठी का महत्त्वाचा आहे?
अमेरिकेच्या जीपीएस (GPS) प्रणालीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी भारताने विकसित केलेल्या स्वदेशी ‘नाविक’ प्रणालीची ताकद या नव्या उपग्रहामुळे कित्येक पटींनी वाढणार असून, ही प्रणाली संपूर्ण भारतीय भूभागासह देशाच्या सीमांच्या पलीकडे सुमारे १,५०० किलोमीटरपर्यंत अचूक नेव्हिगेशन सेवा पुरवण्यास सक्षम आहे; तसेच रस्ते व सागरी वाहतूक, आपत्ती व्यवस्थापन, अचूक शेती यासोबतच भारतीय सशस्त्र दलांच्या धोरणात्मक मोहिमांसाठी ही यंत्रणा अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. याशिवाय, स्वावलंबनाच्या दिशेने मोठे पाऊल टाकत या उपग्रहात आयात केलेल्या घड्याळांसह एक स्वदेशी ॲटोमिक क्लॉक (अणू घड्याळ) बसवण्यात आले असून, यामध्ये L5 आणि S-बँडसह नव्याने L1 बँड सिग्नल देण्यात आल्यामुळे सामान्य नागरिकांच्या स्मार्टफोन, स्मार्टवॉच आणि इतर पोर्टेबल उपकरणांमध्ये ‘नाविक’ तंत्रज्ञानाचा वापर अत्यंत सोपा व प्रभावी होणार आहे.




