हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी चिया सीड्स की जवस? कोणत्या बियांमध्ये आहेत अधिक फायदे; जाणून घ्या योग्य पर्याय
ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड्स, फायबर आणि अँटिऑक्सिडंट्समुळे हृदयाच्या आरोग्याला मिळू शकतो फायदा; चिया सीड्स आणि जवसातील पोषक घटकांमधील फरक समजून घ्या

Health Tips : आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत चुकीच्या खाण्याच्या सवयी, ताणतणाव आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यांचा आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः हृदयाचे आरोग्य जपण्यासाठी संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे अनेकजण आपल्या आहारात पोषक घटकांनी समृद्ध असलेल्या पदार्थांचा समावेश करतात. चिया सीड्स आणि जवसाच्या बिया हे असेच दोन लोकप्रिय पर्याय आहेत. या दोन्ही बियांमध्ये फायबर आणि ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड्स आढळतात. मात्र, हृदयाच्या आरोग्यासाठी या दोन्हींपैकी कोणता पर्याय अधिक फायदेशीर आहे?
चिया सीड्स आणि जवसामध्ये ओमेगा-३ चा चांगला स्रोत
चिया सीड्स आणि जवसाच्या बियांमध्ये अल्फा-लिनोलेनिक ॲसिड (ALA) नावाचे वनस्पतीजन्य ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड असते. हे शरीरासाठी आवश्यक असलेले फॅटी ॲसिड असून हृदयाच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे मानले जाते.
साधारण २८ ग्रॅम चिया सीड्समधून सुमारे ५ ग्रॅम, तर तेवढ्याच जवसाच्या बियांमधून जवळपास ६ ग्रॅम ALA मिळू शकते. प्रत्यक्ष प्रमाण बियांची गुणवत्ता आणि प्रकारानुसार बदलू शकते. जवसामध्ये लिग्नन्स नावाचे वनस्पतीजन्य घटकही असतात. या घटकांमध्ये अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म आढळतात.
कोलेस्टेरॉल नियंत्रणासाठी कोणता पर्याय चांगला?
चिया सीड्स आणि जवस या दोन्हींमध्ये आहारातील फायबर असते. विशेषतः विरघळणारे फायबर रक्तातील खराब कोलेस्टेरॉल अर्थात LDL कमी करण्यास मदत करू शकते. त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून या बियांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते.
जवसाच्या बियांवर झालेल्या काही संशोधनांमध्ये कोलेस्टेरॉल आणि रक्तदाबामध्ये मर्यादित सुधारणा दिसून आली आहे. चिया सीड्सवरही विविध अभ्यास झाले आहेत; मात्र हृदयाच्या आरोग्यावर होणाऱ्या त्यांच्या परिणामांबाबतचे पुरावे अद्याप मर्यादित आणि संमिश्र आहेत.
त्यामुळे जवसामध्ये ALA चे प्रमाण तुलनेने अधिक असले, तरी केवळ त्याच्याच सेवनाने हृदयविकाराचा धोका कमी होतो, असा ठाम निष्कर्ष काढता येत नाही. संपूर्ण आहार, जीवनशैली आणि व्यक्तीची आरोग्यस्थिती यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे.
हेही वाचा – प्रदीप पूर्णेकर हत्या प्रकरणात आरोपींवर मोक्काची टांगती तलवार; ठाणे SIT कडून मोठ्या कारवाईची तयारी
आहारात चिया सीड्स आणि जवसाचा समावेश कसा करावा?
चिया सीड्स आणि जवसाच्या बिया रोजच्या संतुलित आहारात समाविष्ट करता येतात. या बिया दही, दलिया, स्मूदी किंवा सॅलडमध्ये घालून खाता येतात. चिया सीड्स खाण्यापूर्वी पुरेशा पाण्यात भिजवून घेणे योग्य ठरते. जवसाच्या बिया दळून खाल्ल्यास त्यातील पोषक घटक शरीराला उपलब्ध होण्यास मदत होऊ शकते. त्यांचे सेवन योग्य प्रमाणात करावे आणि पुरेसे पाणी प्यावे.
हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी काय महत्त्वाचे?
हृदयाचे आरोग्य जपण्यासाठी केवळ चिया सीड्स किंवा जवस खाण्यावर अवलंबून राहणे योग्य नाही. संतुलित आहार, नियमित शारीरिक हालचाल, पुरेशी झोप आणि वजन नियंत्रण यांना महत्त्व आहे. तसेच रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवणे, धूम्रपान टाळणे आणि आवश्यकतेनुसार वैद्यकीय सल्ला घेणेही महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, चिया सीड्स आणि जवस या दोन्ही बिया पौष्टिक आहेत. जवसामध्ये ALA चे प्रमाण काहीसे जास्त असू शकते, तर चिया सीड्सही फायबर आणि इतर पोषक घटकांचा चांगला स्रोत आहेत. त्यामुळे आपल्या आवडीनुसार आणि आहाराच्या गरजेनुसार दोन्हींचा समावेश करता येतो. मात्र, या बिया हृदयविकारावरील उपचारांचा पर्याय नाहीत.




