पांढरा भात खाल्ल्याने खरंच वजन वाढतं? आहारतज्ज्ञांनी सांगितलं महत्त्वाचं सत्य; भात खाणाऱ्यांनी जाणून घ्या!
वजन वाढण्यासाठी केवळ भात जबाबदार नाही; कॅलरी, व्यायाम आणि संपूर्ण आहार महत्त्वाचा, भातासोबत डाळ-भाज्या-प्रथिने खाण्याचा तज्ज्ञांचा सल्ला

हेल्थ डेस्क : भारतीयांच्या जेवणात भाताला विशेष स्थान आहे. अनेकांना डाळ, भाजी, आमटी किंवा चिकनसोबत पांढरा भात खायला आवडतो. काही जणांना तर भाताशिवाय जेवण पूर्ण झाल्यासारखे वाटत नाही. मात्र, पांढरा भात खाल्ल्याने वजन वाढते, असा समज अनेकांमध्ये आहे. त्यामुळे वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणारे अनेक जण आहारातून भात पूर्णपणे वगळतात. पण केवळ पांढरा भात खाल्ल्याने वजन वाढतेच असे नाही, असे आहारतज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
वजन वाढण्यासाठी नेमके काय कारणीभूत?
कैलाश दीपक हॉस्पिटलच्या सल्लागार आहारतज्ज्ञ पायल दत्त यांच्या मते, वजन वाढण्यामागे केवळ एखादा एक खाद्यपदार्थ जबाबदार नसतो. शरीराला आवश्यक असलेल्या ऊर्जेपेक्षा दीर्घकाळ अधिक कॅलरी घेतल्या आणि त्या खर्च करण्यासाठी पुरेशी शारीरिक हालचाल केली नाही, तर वजन वाढू शकते.
त्यामुळे भात खाणे बंद करण्यापेक्षा दिवसभरातील एकूण कॅलरी सेवन, जेवणाचे प्रमाण आणि शारीरिक हालचालींकडे लक्ष देणे अधिक महत्त्वाचे आहे. संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैली वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी महत्त्वाची ठरते.
पांढऱ्या भातातून मिळते शरीराला ऊर्जा
पांढरा तांदूळ हा कर्बोदकांचा स्रोत आहे. शरीराला दैनंदिन कामांसाठी आणि शारीरिक हालचालींसाठी ऊर्जा मिळवून देण्यात कर्बोदकांची महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे प्रत्येकाने आहारातून भात पूर्णपणे वगळण्याची आवश्यकता नाही.
मात्र, पांढऱ्या तांदळावर प्रक्रिया केल्यामुळे त्यातील तंतुमय पदार्थ म्हणजेच फायबरचे प्रमाण ब्राऊन राईसच्या तुलनेत कमी असते. फायबर कमी असल्याने काही लोकांना भात खाल्ल्यानंतर लवकर भूक लागू शकते. त्यामुळे भात खाताना त्याचे प्रमाण आणि त्यासोबत खाल्ले जाणारे पदार्थ याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
हेही वाचा – महाराष्ट्रात जलसाठ्यात २० टक्क्यांची घट; छत्रपती संभाजीनगर विभागात सर्वांत कमी पाणीसाठा
भातासोबत हे पदार्थ खाल्ल्यास मिळेल संतुलित आहार
वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी संपूर्ण ताटात कोणते पदार्थ आहेत, याला विशेष महत्त्व आहे. भातासोबत डाळ, हिरव्या भाज्या, दही, अंडी, मासे किंवा चिकन यांसारखे प्रथिनेयुक्त पदार्थ खाल्ल्यास आहार अधिक संतुलित होण्यास मदत होते.
– डाळ आणि कडधान्ये: प्रथिने आणि फायबर मिळवण्यासाठी उपयुक्त.
– हिरव्या भाज्या: फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजांचा स्रोत.
– दही: प्रथिने आणि कॅल्शियम मिळवण्यासाठी मदत करते.
– अंडी, मासे किंवा चिकन: प्रथिनांचा चांगला स्रोत.
– भाताचे योग्य प्रमाण: शरीराच्या गरजेनुसार भाताचे प्रमाण ठेवल्यास एकूण कॅलरी सेवन नियंत्रित ठेवता येते.
वजन नियंत्रणासाठी या गोष्टी लक्षात ठेवा
वजन वाढणे किंवा कमी होणे हे केवळ एका पदार्थावर अवलंबून नसते. रोजचे कॅलरी सेवन, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि दिवसभरातील शारीरिक हालचाली यांचाही त्यावर परिणाम होतो. त्यामुळे भात खाणे आवडत असल्यास त्याची अनावश्यक भीती बाळगण्याऐवजी संतुलित आहारावर भर द्यावा.
थोडक्यात सांगायचे तर, भात हा स्वतःहून वजन वाढवणारा पदार्थ नाही; मात्र त्याचे प्रमाण, एकूण आहार आणि जीवनशैली महत्त्वाची आहे. मधुमेह किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास भाताचे प्रमाण आणि आहारातील बदल याबाबत डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.




