खाद्यरंगांचा मोह टाळा; आरोग्याला द्या प्राधान्य!

मुंबई : रंगीबेरंगी मिठाई, कँडी, केक, शीतपेये आणि इतर खाद्यपदार्थ आकर्षक दिसत असल्याने ते खाण्याचा मोह अनेकांना होतो. मात्र, पदार्थांना उठावदार रंग देण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कृत्रिम खाद्यरंगांच्या वापराबाबत आता अधिक जागरूक राहण्याची गरज आहे. खाद्यपदार्थांमध्ये भेसळ किंवा नियमबाह्य कृत्रिम रंगांचा वापर करणाऱ्यांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कारवाईचा इशारा दिला आहे.

FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी भेसळयुक्त पदार्थ तसेच नियमबाह्य कृत्रिम रंगांचा वापर करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्यात येणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे खाद्यपदार्थ खरेदी करताना ग्राहकांनीही सावधगिरी बाळगण्याची गरज आहे.

कृत्रिम खाद्यरंगांचा वापर मिठाई, कँडी, शीतपेये, केक, बेकरी पदार्थ आणि विविध प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांमध्ये केला जाऊ शकतो. मात्र, पदार्थाचा रंग जितका आकर्षक, तितका तो आरोग्यासाठी चांगला असेलच असे नाही. विशेषतः नियमबाह्य किंवा निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त प्रमाणात वापरलेल्या रंगांपासून सावध राहणे आवश्यक आहे.

काही कृत्रिम रंगांमध्ये आरोग्यासाठी घातक रासायनिक घटक असण्याची शक्यता असते. मात्र, प्रत्येक कृत्रिम खाद्यरंगामुळे कर्करोग होतो, असा सरसकट निष्कर्ष काढता येत नाही. कोणता रंग वापरला आहे, त्याचे प्रमाण किती आहे आणि तो कोणत्या पद्धतीने वापरला जातो, यावर संभाव्य परिणाम अवलंबून असतात.

कृत्रिम खाद्यरंग आणि मुलांच्या वर्तनातील बदल याबाबत विविध अभ्यास झाले आहेत. काही संशोधनांमध्ये कृत्रिम रंगांचे सेवन आणि एडीएचडीसारख्या समस्यांमध्ये संभाव्य संबंध असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. मात्र, याबाबत अद्याप ठोस निष्कर्ष उपलब्ध नाहीत.

हेही वाचा –  विद्यार्थ्यांच्या आरोग्यासाठी FDAचा मोठा पुढाकार; मध्यान्ह भोजनाची गुणवत्ता होणार अधिक सुरक्षित

त्यामुळे मुलांच्या आहारात अतिप्रमाणात रंगीत आणि प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांचा समावेश टाळणे हा सुरक्षित पर्याय ठरू शकतो.

काही संवेदनशील व्यक्तींना कृत्रिम खाद्यरंगांमुळे अॅलर्जी होऊ शकते. उदाहरणार्थ, टार्ट्राझिन या पिवळ्या रंगामुळे काही व्यक्तींमध्ये पुरळ, खाज किंवा इतर अॅलर्जिक प्रतिक्रिया होऊ शकतात. रंगीत पदार्थ खाल्ल्यानंतर वारंवार अशी लक्षणे जाणवत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष न करता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.

बाजारातील रंगीत कँडी, पेये, मिठाई आणि केक खरेदी करताना खाद्यपदार्थावरील लेबल काळजीपूर्वक वाचण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. त्यामध्ये कोणते रंग आणि घटक वापरले आहेत, याची माहिती तपासावी. अतिशय चमकदार किंवा संशयास्पद रंग असलेले पदार्थ शक्यतो टाळावेत.

शक्य तितके ताजे आणि घरगुती अन्नाला प्राधान्य देणे, तसेच मुलांना रंगीत प्रक्रिया केलेले पदार्थ देताना विशेष काळजी घेणे, हा आरोग्याच्या दृष्टीने अधिक सुरक्षित पर्याय ठरू शकतो.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा