Air India Plane Crash | दोन्ही इंजिन बंद झाल्याने अपघात; प्राथमिक अहवालात धक्कादायक खुलासे
Air India Plane Crash AAIB Report | अहमदाबाद येथे १२ जून २०२५ रोजी झालेल्या एअर इंडिया विमान अपघाताच्या तपासाचा प्राथमिक अहवाल भारताच्या विमान अपघात तपास ब्युरोने (AAIB) सादर केला आहे. १५ पानांच्या या अहवालात विमान अपघाताचे प्रमुख कारण म्हणून टेकऑफनंतर काही सेकंदातच दोन्ही इंजिन बंद होणे नमूद करण्यात आले आहे. या भीषण अपघातात २४१ प्रवासी आणि क्रू मेंबर्ससह २६० जणांचा मृत्यू झाला, तर केवळ एक प्रवासी जिवंत बचावला.
अहवालानुसार, कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR) मधून मिळालेल्या माहितीतून धक्कादायक खुलासे समोर आले आहेत. टेकऑफच्या काही सेकंदातच इंजिन १ आणि इंजिन २ यांना इंधन पुरवठा करणारे स्विचेस ‘RUN’ वरून ‘CUTOFF’ स्थितीत गेले, ज्यामुळे इंधन पुरवठा खंडित झाला आणि दोन्ही इंजिन बंद पडले. यावेळी कॉकपिटमध्ये पायलट सुमीत सभरवाल यांनी सह-वैमानिक क्लाइव कुंदर यांना विचारले, “तू इंजिन का बंद केले?” यावर कुंदर यांनी उत्तर दिले, “मी काहीच केले नाही.” या संवादामुळे इंधन स्विचेस बंद होण्यामागे मानवी चूक नसल्याचे स्पष्ट होते, तर तांत्रिक बिघाडाची शक्यता अधिक बळावली आहे.
अहवालात नमूद आहे की, विमानाने सकाळी ०८:०८:४२ UTC वाजता १८० नॉट्सचा कमाल वेग गाठला होता. त्यानंतर अवघ्या एका सेकंदात दोन्ही इंजिनांचे इंधन कटऑफ स्विचेस बंद झाले. यामुळे इंजिनच्या N1 आणि N2 रोटेशन स्पीड वेगाने कमी झाले. इंजिन बंद झाल्याने विमानाचा विद्युत आणि हायड्रॉलिक पुरवठा खंडित झाला, ज्यामुळे रॅम एअर टर्बाइन (RAT) टेकऑफच्या १० सेकंदांनंतर स्वयंचलितपणे सक्रिय झाले. वैमानिकांनी इंजिन पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न केला, ज्यात इंजिन १ आंशिकपणे कार्यान्वित झाले, परंतु इंजिन २ पूर्णपणे अयशस्वी ठरले.
हेही वाचा : मुंबई शहर भोंगेमुक्त; मुंबई पोलिसांची शांततेत यशस्वी कारवाई
विमानाने गती गमावल्यानंतर पायलटने ०८:०९:०५ UTC वाजता तीन वेळा “मेडे” कॉल दिला. मात्र, अवघ्या सहा सेकंदांनंतर, म्हणजेच ०८:०९:११ UTC वाजता, विमान अहमदाबाद येथील बी.जे. मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टल इमारतीवर कोसळले, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात जीवित आणि वित्तहानी झाली. विमान फक्त ३२ सेकंद हवेत राहिले आणि रनवेच्या ०.९ नॉटिकल मैल अंतरावर क्रॅश झाले.
तांत्रिक बिघाड की अन्य कारण?
AAIB च्या अहवालात असे नमूद आहे की, इंधन स्विचेस कसे आणि का बंद झाले, याबाबत अद्याप अंतिम निष्कर्ष निघालेले नाहीत. तपासात भारतीय हवाई दल, HAL, NTSB (यूएस), Boeing आणि GE यांसह अनेक संस्थांचा समावेश आहे. इंधनाच्या नमुन्यांची तपासणी केली असता ते समाधानकारक आढळले, त्यामुळे इंधनाच्या गुणवत्तेशी संबंधित समस्या नाकारण्यात आली आहे. तथापि, FAA च्या इंधन स्विचमधील संभाव्य बिघाडाबाबतच्या पूर्वीच्या चेतावणीला एअर इंडियाने दुर्लक्ष केल्याचा उल्लेख अहवालात आहे, ज्यामुळे विमानन सुरक्षा आणि देखभाल प्रक्रियेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
एअर इंडियाची प्रतिक्रिया
एअर इंडियाने या अहवालावर प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, सध्या तपास सुरू असून, अंतिम निष्कर्ष येईपर्यंत कोणतेही ठोस विधान करणे योग्य ठरणार नाही. विमानातील ब्लॅक बॉक्स (CVR आणि FDR) सुरक्षितपणे हस्तगत करण्यात आले असून, त्यातील डेटा दिल्लीतील AAIB प्रयोगशाळेत डिकोड करण्यात आला आहे.
