नागपूरच्या पराभवानंतर महायुतीत नेतृत्वाचा प्रश्न; शिंदेसेनेच्या भूमिकेने भाजपसमोर नवे आव्हान
विधान परिषद निकालांच्या पार्श्वभूमीवर नेतृत्वबदलाची मागणी; भाजपाकडून मुख्यमंत्री फडणवीसांची पाठराखण

मुंबई । विशेष प्रतिनिधी :
विधान परिषदेच्या शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांच्या निकालांनंतर महाराष्ट्रातील राजकारणात सत्ताधारी महायुतीच्या अंतर्गत समीकरणांची चर्चा सुरू झाली आहे. विरोधकांच्या विजयासोबतच मित्रपक्ष शिवसेनेच्या नेत्यांनी उपस्थित केलेला नेतृत्वबदलाचा मुद्दा भाजपसाठी राजकीयदृष्ट्या अधिक संवेदनशील ठरत आहे. विशेषतः नागपूरमधील पराभवाचा आधार घेत एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाचा पर्याय पुढे करण्याचा प्रयत्न महायुतीतील सत्तासंतुलनावर प्रकाश टाकतो.
‘द मॉर्निंग स्टँडर्ड’च्या ३० ऑक्टोबरच्या वृत्तानुसार, महाराष्ट्रातील पाच जागांपैकी महायुतीला दोन जागांवर विजय मिळाला. भाजपने लढविलेल्या तीनपैकी दोन जागांवर पराभव स्वीकारावा लागला. नागपूर पदवीधर मतदारसंघात काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी भाजपचे सुधाकर कोहळे यांचा ३,२१७ मतांनी पराभव केल्याचे या वृत्तात म्हटले आहे.
नागपूरच्या निकालाला प्रतीकात्मक महत्त्व
नागपूर हे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे राजकीय केंद्र आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे मुख्यालय असल्याने येथील निकालाला विशेष महत्त्व आहे. त्यामुळे हा पराभव भाजपच्या संघटनात्मक तयारीपासून पदवीधर मतदारांशी असलेल्या संपर्कापर्यंत अनेक प्रश्न उपस्थित करणारा ठरतो. मात्र, एका विशिष्ट मतदारसंघाचा निकाल म्हणजे संपूर्ण राज्यातील जनमताचा अंतिम कौल, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल.
हेही वाचा – पुणे-भिवंडीतील अनधिकृत धाडी भोवल्या; FDA च्या ६ अधिकाऱ्यांच्या निलंबनाला मुख्यमंत्र्यांची मंजुरी?
निकालांचे निमित्त, नेतृत्वासाठी दबाव?
वृत्तानुसार, शिवसेना नेते रवींद्र धंगेकर यांनी पेपरफुटी आणि भरती प्रक्रियेतील गैरप्रकारांमुळे तरुणांमध्ये सरकारविषयी नाराजी असल्याचा दावा केला. त्याचवेळी त्यांनी एकनाथ शिंदे यांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या कार्यकाळातील निवडणूक कामगिरीचा दाखला देत नेतृत्वबदलाची मागणी केली. माजी मंत्री अब्दुल सत्तार यांनीही शिंदे पुन्हा मुख्यमंत्री व्हावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली.
या विधानांचा राजकीय अर्थ केवळ निकालांवरील प्रतिक्रिया एवढाच मर्यादित राहत नाही. सरकारमधील आपले महत्त्व अधोरेखित करणे आणि निर्णयप्रक्रियेत अधिक प्रभाव मिळवणे, हा दबावाच्या राजकारणाचा भाग असू शकतो. तथापि, काही नेत्यांची विधाने म्हणजे शिवसेनेचा औपचारिक निर्णय किंवा नेतृत्वबदलाची निश्चित हालचाल असल्याचे मानता येत नाही.
भाजपाची ठाम भूमिका; मतभेद मात्र उघड
भाजपा नेते प्रवीण दरेकर यांनी नेतृत्वबदलाची मागणी फेटाळत फडणवीस यांच्या कामाचे समर्थन केल्याचे वृत्तात नमूद आहे. त्यामुळे निकालांच्या कारणांवर एकत्रित आत्मपरीक्षण करण्याऐवजी महायुतीतील नेते नेतृत्वाच्या प्रश्नावर परस्परविरोधी भूमिका घेत असल्याचे चित्र दिसते.
महायुतीसमोरील खरी कसोटी आता या मतभेदांचे व्यवस्थापन करण्याची आहे. पदवीधर आणि शिक्षक मतदारांच्या अपेक्षा समजून त्यावर ठोस कृती होते की निकालांचा वापर अंतर्गत राजकीय दबावासाठी केला जातो, यावर पुढील दिशा अवलंबून असेल. विरोधकांसाठी विजय उत्साहवर्धक असला, तरी त्याचे व्यापक जनाधारात रूपांतर करण्याचे आव्हान त्यांच्यासमोरही कायम आहे.




