मुलांना प्रोटीन पावडर देण्यापूर्वी थांबा! घरच्या आहारातूनच पूर्ण होऊ शकते प्रथिनांची गरज; तज्ज्ञांनी सांगितले महत्त्वाचे नियम

Child Health : मुलांची उंची वाढावी, शरीराची योग्य वाढ व्हावी आणि त्यांना पुरेशी ताकद मिळावी, यासाठी अनेक पालक त्यांच्या आहारात प्रथिनांचे प्रमाण वाढवण्याचा प्रयत्न करतात. दूध, अंडी, पनीर आणि कडधान्यांसोबतच काही पालक मुलांना प्रोटीन पावडर, प्रोटीन शेक आणि प्रथिनयुक्त स्नॅक्सही देतात. मात्र, प्रत्येक मुलाला अतिरिक्त प्रथिनांची गरज असतेच असे नाही. बहुतांश निरोगी मुलांची प्रथिनांची गरज संतुलित आणि विविध पदार्थांचा समावेश असलेल्या घरगुती आहारातून पूर्ण होऊ शकते. पुण्यातील मदरहुड हॉस्पिटलच्या आहारतज्ज्ञ डॉ. इंशारा मुस्तफा यांनी याबाबत महत्त्वाची माहिती दिली आहे.

मुलांच्या वाढीसाठी प्रथिने का आवश्यक आहेत?

प्रथिने शरीरातील पेशी आणि ऊतींची निर्मिती व दुरुस्ती, स्नायूंचा विकास, हार्मोन्सची निर्मिती आणि रोगप्रतिकारक यंत्रणेच्या योग्य कार्यासाठी महत्त्वाची असतात. मात्र, प्रत्येक मुलाची प्रथिनांची गरज सारखी नसते. मुलाचे वय, वजन, वाढीचा वेग, शारीरिक हालचाली आणि आरोग्यस्थिती यानुसार ही गरज बदलते. त्यामुळे केवळ इतर मुलांचा आहार पाहून किंवा सोशल मीडियावरील माहितीच्या आधारे आपल्या मुलाला अतिरिक्त प्रथिने देण्याचा निर्णय घेऊ नये.

वयानुसार किती प्रथिने आवश्यक?

मुलांना किती प्रथिने द्यावीत, हे त्यांच्या वयानुसार आणि वैयक्तिक गरजेनुसार ठरते. लेखात नमूद केलेल्या अंदाजानुसार, काही वयोगटांतील मुलांसाठी दररोजचे प्रथिनांचे प्रमाण पुढीलप्रमाणे आहे.

१ ते ३ वर्षे: सुमारे १२.५ ग्रॅम

४ ते ६ वर्षे: सुमारे १६ ग्रॅम

७ ते ९ वर्षे: सुमारे २३ ग्रॅम

१० ते १२ वर्षे: सुमारे ३२ ते ३३ ग्रॅम

किशोरवयात वाढीचा वेग आणि शारीरिक विकासानुसार गरज बदलू शकते. ही आकडेवारी वापरण्यापूर्वी संबंधित वयोगटांसाठीच्या अधिकृत पोषण शिफारशींची पडताळणी करणे आवश्यक आहे. प्रत्येक मुलासाठी एकच प्रमाण लागू होत नाही.

हेही वाचा –  आरकेएल गॅलेक्सी इंटरनॅशनल स्कूलमध्ये रोबोटिक्स प्रदर्शनाचा भव्य सोहळा; ८०० हून अधिक विद्यार्थ्यांचा सहभाग!

घरच्या आहारातून मिळवा प्रथिने

मुलांच्या रोजच्या जेवणात डाळी, कडधान्ये, दूध, दही, पनीर, अंडी, मासे, चिकन, सोयाबीन, सुका मेवा आणि बिया यांचा वयानुसार व आवडीनुसार समावेश करता येतो. शाकाहारी आहारात धान्ये आणि कडधान्ये यांची विविधता राखल्याने प्रथिनांसह इतर पोषक घटकही मिळण्यास मदत होते.

मुलांना पुरेशी प्रथिने मिळवून देण्यासाठी महागडे प्रोटीन पावडर किंवा खास प्रथिनयुक्त म्हणून जाहिरात केलेले पदार्थ खरेदी करणे आवश्यक नाही. मुलांच्या संपूर्ण आहारात धान्ये, प्रथिनांचे स्रोत, भाज्या, फळे आणि आरोग्यदायी स्निग्ध पदार्थ यांचा समतोल असणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

प्रोटीन पावडर प्रत्येक मुलासाठी आवश्यक आहे का?

बहुतांश निरोगी मुलांना संतुलित आहारातून पुरेशी प्रथिने मिळत असल्यास नियमितपणे प्रोटीन पावडर देण्याची गरज नसते. काही मुलांचा आहार अत्यंत मर्यादित असू शकतो किंवा त्यांच्या वाढीशी संबंधित समस्या अथवा विशिष्ट वैद्यकीय गरजा असू शकतात. अशा परिस्थितीत बालरोगतज्ज्ञ किंवा आहारतज्ज्ञांच्या सल्ल्याने पूरक आहाराचा विचार करता येतो.

विशेषतः मूत्रपिंडाशी संबंधित आजार असलेल्या मुलांना अतिरिक्त प्रथिने देण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. स्वतःहून प्रोटीन पावडर सुरू करणे टाळावे.

पालकांनी कोणती काळजी घ्यावी?

मुलांच्या आहारात केवळ प्रथिनांवर भर न देता सर्व पोषक घटकांचा समावेश असावा. कर्बोदके, आरोग्यदायी स्निग्ध पदार्थ, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थही वाढीसाठी आवश्यक आहेत. एखाद्या दिवशी मूल कमी जेवले, तर लगेच त्याला पोषणाची कमतरता आहे, असा निष्कर्ष काढू नये. काही दिवसांतील एकूण आहार, भूक आणि वाढ यांचा विचार करावा.

थोडक्यात सांगायचे तर, मुलांच्या योग्य वाढीसाठी अधिकाधिक प्रथिने देण्यापेक्षा त्यांच्या वयानुसार आणि गरजेनुसार संतुलित आहार देणे महत्त्वाचे आहे. मुलाची वाढ अपेक्षेप्रमाणे होत नसल्यास किंवा आहाराबाबत चिंता असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा