द्राक्ष आणि मनुका खाण्याचे आयुर्वेदिक फायदे; पचनापासून शरीराच्या पोषणापर्यंत मिळतो लाभ

Grapes Raisins & Ayurveda Health Benefits : फळे, भाज्या आणि सुका मेवा यांना आयुर्वेदात त्यांच्या गुणधर्मांनुसार महत्त्व दिले जाते. द्राक्ष आणि मनुका यांचाही आयुर्वेदिक आहारात विशेष उल्लेख आढळतो. द्राक्ष हे ताजे आणि पाण्याचे प्रमाण अधिक असलेले फळ आहे, तर मनुका ही सुकवलेली द्राक्षे असल्याने त्यामध्ये नैसर्गिक साखर आणि ऊर्जा देणारे पोषक घटक तुलनेने अधिक प्रमाणात असतात.

आयुर्वेदिक परंपरेनुसार द्राक्षे गोड, शीतल आणि शरीराला पोषण देणारी मानली जातात. शरीरातील उष्णता, तहान, घशाचा कोरडेपणा आणि थकवा यांसारख्या समस्यांमध्ये द्राक्षांचे सेवन उपयुक्त मानले जाते. तसेच पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि बद्धकोष्ठतेमध्येही द्राक्षांचा पारंपरिक वापर केला जातो.

मनुकांचे सेवन कसे फायदेशीर?

मनुका म्हणजे सुकवलेली द्राक्षे. आयुर्वेदानुसार मनुकांना पौष्टिक आणि शरीराला बळ देणारे मानले जाते. अशक्तपणा, थकवा आणि पोषणाची कमतरता जाणवत असताना आहारात मनुकांचा समावेश करण्याची पारंपरिक पद्धत आहे.

रात्रभर पाण्यात भिजवलेल्या मनुका सकाळी खाण्याची पद्धत अनेक घरांमध्ये प्रचलित आहे. भिजवलेल्या मनुकांचा उपयोग विशेषतः बद्धकोष्ठतेमध्ये पारंपरिकरित्या केला जातो. मात्र प्रत्येक व्यक्तीची प्रकृती आणि आरोग्यस्थिती वेगळी असल्याने प्रमाणाबाबत तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरते.

हेही वाचा –  राणे-सामंत-तटकरे एकाच गाडीत; रत्नागिरीत महायुतीच्या ‘एकत्र प्रवासा’ची राजकीय चर्चा

शरीराला पोषण देण्यास मदत

द्राक्ष आणि मनुकांमध्ये नैसर्गिक साखर, कार्बोहायड्रेट्स, अँटीऑक्सिडंट्स आणि विविध पोषक घटक असतात. त्यामुळे आहारातून शरीराला ऊर्जा आणि पोषण मिळण्यास मदत होते. मनुका विशेषतः ऊर्जा देणारा पदार्थ म्हणून आहारात वापरली जाते.

मनुकांमध्ये लोह (Iron) तसेच काही इतर सूक्ष्म पोषक घटक असतात. त्यामुळे संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्यांचा समावेश केला जाऊ शकतो. मात्र हिमोग्लोबीन कमी असल्यास केवळ मनुका खाण्यावर अवलंबून राहणे योग्य नाही. आयर्न, व्हिटॅमिन B12 किंवा फोलेटची कमतरता असल्यास त्यामागचे कारण तपासून डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य उपचार घेणे आवश्यक आहे.

जुलाब होत असताना काळजी घ्या

आयुर्वेदिक दृष्टिकोनातून द्राक्ष आणि मनुकांचा वापर पचनाच्या स्थितीनुसार केला जातो. जुलाब होत असताना मनुका किंवा द्राक्षांचे सेवन टाळण्याचा सल्ला काही पारंपरिक पद्धतींमध्ये दिला जातो, कारण मनुकांमुळे मलप्रवृत्ती वाढू शकते. अशा परिस्थितीत शरीरातील पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची कमतरता होऊ नये याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाचे: द्राक्ष किंवा मनुका हे संतुलित आहाराचा भाग असू शकतात; मात्र कोणत्याही आजारावर त्यांना औषधाचा पर्याय मानू नये. विशेषतः हिमोग्लोबीनची कमतरता, सतत जुलाब किंवा पचनाच्या तक्रारी असल्यास वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा