‘महाराष्ट्रानेही माझा उपयोग करून घ्यावा’; नाना पाटेकरांच्या अखेरच्या संवादाची आशिष शेलारांकडून आठवण
लोकसभा निवडणूक लढवण्याची ऑफर दिल्यावर नानांनी मित्रत्वाच्या नात्याने स्पष्ट भूमिका मांडली; शोकसभेत जुन्या आठवणींना उजाळा देताना शेलार भावुक

मुंबई : ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर मुंबईत आयोजित शोकसभेत त्यांच्या मित्रपरिवाराने आणि सहकाऱ्यांनी त्यांच्यासोबतच्या आठवणींना उजाळा दिला. माहिती व तंत्रज्ञान तसेच सांस्कृतिक कार्यमंत्री आशिष शेलार यांनी यावेळी नानांसोबतच्या अनेक आठवणी सांगितल्या. विशेषतः नानांना लोकसभा निवडणूक लढवण्याची विनंती केली असताना त्यांनी दिलेले उत्तर आणि मैत्री जपण्याची त्यांची भूमिका यांचा किस्सा शेलार यांनी सांगितला.
नाना पाटेकर यांचे ८ ऑक्टोबर रोजी गोव्यात हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. त्यांच्या अचानक जाण्याने चित्रपटसृष्टीसह सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रातूनही हळहळ व्यक्त करण्यात आली. बुधवारी मुंबईत झालेल्या शोकसभेत अनेकांनी त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील निर्भीडपणा, संवेदनशीलता आणि सामाजिक कार्याविषयीची तळमळ अधोरेखित केली.
लोकसभेची निवडणूक लढवण्याची विनंती; नानांनी काय सांगितले?
नानांसोबतच्या राजकीय आठवणी सांगताना आशिष शेलार म्हणाले की, एका काळात निवडणुकीसाठी एखाद्या अभिनेत्याला उमेदवारी द्यावी, अशी चर्चा झाली होती. त्यावेळी देवेंद्र फडणवीस हे भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष होते, तर शेलार मुंबई अध्यक्ष होते. त्यानंतर दोघांनीही नाना पाटेकर यांची भेट घेऊन त्यांना लोकसभा निवडणूक लढवण्याची विनंती केली होती.
या भेटीचा किस्सा सांगताना शेलार म्हणाले की, नानांनी त्यांना आणि देवेंद्र फडणवीस यांना दुसऱ्या दिवशी दुपारनंतर वेळ आहे का, असे विचारले. त्यानंतर ठरलेल्या दिवशी नानांनी दोघांना घरी बोलावले. त्यांच्यासोबत जेवण केल्यानंतर त्यांनी निवडणूक लढवण्याच्या प्रस्तावावर आपली भूमिका स्पष्ट केली.
शेलार यांच्या आठवणीनुसार, नाना म्हणाले, “हे बघा, तुम्ही माझे मित्र आहात. तुम्हाला मी पचणार नाही रे. मला जे वाटतं ते मी मोकळेपणाने बोलेन. तुम्ही माझे मित्र असल्यामुळे तुम्हाला अडचणीत आणेन. निवडणूक जिंकल्यानंतर मला जे आवश्यक वाटेल ते बोलल्यावर तुमची अडचण व्हावी, अशी माझी इच्छा नाही. तुम्ही तुमचं बघा.”
नानांनी राजकीय प्रस्ताव नाकारतानाही मैत्रीतील जिव्हाळा कायम ठेवला. त्यांचा स्पष्टवक्तेपणा आणि निर्भीड स्वभाव याचे हे उदाहरण असल्याचे शेलार यांनी सांगितले.
हेही वाचा – गोकुळ दूध संघावरून सतेज पाटील यांचा महायुतीवर गंभीर आरोप; ‘स्थानिक दूध संघ ताब्यात घेण्याचा डाव’
‘माझा राज्यासाठी उपयोग करा’, नानांचा अखेरचा संवाद
नानांसोबत झालेल्या अखेरच्या संवादाची आठवण सांगताना शेलार यांनी ६ ऑक्टोबर रोजी त्यांना फोन केल्याचे सांगितले. नाना त्या वेळी गोव्यात असल्याचे त्यांनी सांगितले होते. शेलार यांनी त्यांना मुंबईतील एका उपक्रमासाठी वेळ देण्याची विनंती केली होती.
नानांनी ९ ऑक्टोबर रोजी चित्रनगरी अर्थात फिल्म सिटीमध्ये शूटिंग असल्याचे सांगितले होते. शूटिंगनंतर ते उपलब्ध असतील, असे त्यांनी कळवले होते. काही कारणाने त्या दिवशी जमले नाही, तर १० ऑक्टोबरच्या सकाळीही भेटता येईल, असे त्यांनी सांगितल्याची आठवण शेलार यांनी सांगितली.
या भेटीचा उद्देश गणेशोत्सवाच्या काळात ‘बाप्पा डॉट ऑर्ग’ या व्यासपीठावर कथाकथन करणाऱ्यांसाठी तयार करण्यात आलेल्या प्रमाणपत्राचे अनावरण करणे हा होता. मात्र, ८ ऑक्टोबर रोजी नानांच्या निधनाची बातमी समोर आल्याने हा कार्यक्रम होऊ शकला नाही.
याच संवादात नानांनी महाराष्ट्रासाठी आपला उपयोग करून घेण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. “उत्तर प्रदेश सरकार माझा उपयोग करून घेत आहे, महाराष्ट्रानेही केला पाहिजे,” असे ते म्हणाल्याचे शेलार यांनी सांगितले. नानांची राज्यासाठी काम करण्याची ही तळमळ त्यांच्या मनातील सामाजिक बांधिलकी दर्शवणारी होती, असे त्यांनी नमूद केले.
कणखर आवाज, पण मन मात्र मऊ
नाना पाटेकर यांच्याशी १९९८ पासून परिचय असल्याचे सांगताना शेलार यांनी विद्यार्थी चळवळीत काम करत असतानाच्या आठवणीही सांगितल्या. नाटकांच्या स्पर्धांदरम्यान नानांना भेटायला गेल्यावर त्यांनी केलेली खरडपट्टी आजही आठवत असल्याचे ते म्हणाले.
नानांचा आवाज कणखर होता, त्यांचे बोलणे रोखठोक होते; मात्र त्यामागे मऊ मन आणि माणसांशी जिव्हाळा जपणारा स्वभाव होता, असे शेलार यांनी सांगितले. चित्रपटसृष्टीतील यश आणि प्रसिद्धी असूनही सामान्य माणसांच्या पिण्याच्या पाण्यासारख्या समस्यांबद्दल त्यांना आस्था होती. केवळ आर्थिक मदत करून जबाबदारी संपत नाही, तर प्रत्यक्ष काम पूर्ण होईपर्यंत प्रयत्न करणे महत्त्वाचे आहे, अशी त्यांची भूमिका होती, असेही शेलार म्हणाले.
संत तुकडोजी महाराजांची ग्रामगीता आणि त्यांचे विचार लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी वेगळे उपक्रम राबवण्याची नानांची इच्छा होती. त्यासाठी त्यांनी विविध कल्पना मांडल्या होत्या, अशी आठवणही शेलार यांनी सांगितली.
नाम फाउंडेशनचे काम पुढे नेण्याची ग्वाही
नाना पाटेकर यांनी ‘नाम फाउंडेशन’च्या माध्यमातून शेतकरी आणि ग्रामीण भागातील प्रश्नांसाठी केलेल्या कामाचा उल्लेख करत शेलार यांनी राज्य सरकार त्यांच्या कार्याला पुढे नेण्यासाठी प्रयत्न करेल, अशी ग्वाही दिली.
नानांच्या निधनानंतर त्यांच्या आठवणी सांगताना शेलार भावुक झाले. विनोबा भावे यांच्या मृत्यूविषयक विचारांचा संदर्भ देत त्यांनी नानांचा प्रवास आणि त्यांनी केलेले कार्य कायम स्मरणात राहील, अशी भावना व्यक्त केली. निर्भीडपणा, सामाजिक बांधिलकी, माणसांबद्दलचा जिव्हाळा आणि राज्यासाठी काहीतरी करण्याची तळमळ या गुणांमुळे नाना पाटेकर यांचे व्यक्तिमत्त्व कायम लक्षात राहील, अशा शब्दांत आशिष शेलार यांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली.




