नवरात्रीच्या उपवासात दिवसभर राहा एनर्जेटिक! थकवा टाळण्यासाठी फॉलो करा ६ सोप्या टिप्स

मुंबई : नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत अनेक जण श्रद्धेने उपवास करतात. मात्र, उपवास करताना दिवसभर उत्साही राहणे आणि शरीराची ऊर्जा टिकवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. नेहमीच्या खाण्यापिण्याच्या सवयींमध्ये बदल झाल्यामुळे काहींना थकवा, अशक्तपणा किंवा डोकेदुखी जाणवू शकते. अशा वेळी उपवासाचे नियम पाळतानाच आहार, पाणी आणि विश्रांतीकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. नवरात्रीच्या उपवासात आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी या सहा गोष्टी लक्षात ठेवा.

१. शरीर हायड्रेट ठेवा

उपवासाच्या काळात शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ देऊ नका. दिवसभर नियमित अंतराने पुरेसे पाणी प्या. उपवासाच्या नियमांमध्ये बसत असेल, तर नारळपाणी, ताक किंवा लिंबूपाणी यांचाही समावेश करू शकता. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यास थकवा, अशक्तपणा आणि चक्कर येण्यासारखी लक्षणे जाणवू शकतात.

२. आहारात पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करा

उपवासात केवळ बटाटे किंवा तळलेले पदार्थ खाण्याऐवजी आहारात विविध पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करा. साबुदाणा, मखाणे, दही, दूध, शेंगदाणे आणि सुका मेवा हे पर्याय उपयुक्त ठरू शकतात. शक्य असल्यास प्रथिने आणि इतर पोषक घटक मिळतील, अशा पदार्थांची निवड करा. त्यामुळे शरीराला आवश्यक ऊर्जा मिळण्यास मदत होते.

३. फळे खाण्यास विसरू नका

केळी, सफरचंद, डाळिंब, पपई आणि पेरू यांसारखी फळे उपवासात खाऊ शकता. फळांमधून जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि फायबर मिळते. त्यामुळे संतुलित आहार राखण्यास आणि पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत होते. भूक लागल्यावर फळे खाल्ल्याने शरीराला ऊर्जा मिळू शकते.

हेही वाचा –  महाराष्ट्रात अनधिकृत इमारती आणि फ्लॅट्सच्या नोंदणीला लगाम; ‘एक जिल्हा, एक नोंदणी’ सुविधा लागू

४. तेलकट आणि मसालेदार पदार्थ मर्यादित ठेवा

उपवासात साबुदाणा वडा, बटाट्याचे तळलेले पदार्थ किंवा इतर तेलकट पदार्थ खाण्याचे प्रमाण वाढू शकते. मात्र, अशा पदार्थांचे अतिसेवन टाळणे गरजेचे आहे. जास्त तेलकट पदार्थांमुळे काहींना अपचन, पोट फुगणे किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. शक्य असल्यास उकडलेले, कमी तेलात तयार केलेले किंवा हलके पदार्थ निवडा.

५. घराबाहेर असतानाही खाण्यापिण्याचे नियोजन करा

नोकरी, शिक्षण किंवा इतर कामांसाठी दिवसभर घराबाहेर असाल, तर खाण्याच्या वेळांमध्ये खूप मोठे अंतर ठेवू नका. सोबत फळे, मखाणे किंवा सुका मेवा ठेवा. भूक लागल्यावर योग्य प्रमाणात खाल्ल्याने ऊर्जा टिकवण्यास मदत होऊ शकते.

मधुमेह असणाऱ्यांनी उपवास करताना रक्तातील साखरेच्या पातळीवर विशेष लक्ष द्यावे. उपवासामुळे औषधे, आहार किंवा रक्तातील साखरेच्या नियंत्रणावर परिणाम होऊ शकतो; त्यामुळे डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय उपवास करू नये.

६. पुरेशी झोप आणि विश्रांती घ्या

उपवासासोबत कामाची धावपळ आणि अपुरी झोप यांमुळे शरीर थकू शकते. त्यामुळे दररोज सात ते आठ तास झोप घेण्याचा प्रयत्न करा. दिवसभर पुरेशी विश्रांती घेतल्याने थकवा कमी होण्यास मदत होते. अशक्तपणा, चक्कर किंवा सतत थकवा जाणवत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.

आजार असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या

मधुमेह, उच्च रक्तदाब, मूत्रपिंडाचे आजार किंवा इतर दीर्घकालीन आरोग्य समस्या असणाऱ्यांनी उपवास सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. उपवासादरम्यान औषधे किंवा आहारात बदल करण्याची गरज असल्यास ते डॉक्टरांच्या मार्गदर्शनाखालीच करावेत. स्वतःहून औषधे बंद करू नयेत किंवा त्यांचे प्रमाण बदलू नये.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा