महाराष्ट्रात लवकरच हवाई रुग्णवाहिका सेवा; अपघातग्रस्तांना ‘गोल्डन अवर’मध्ये उपचार देण्याचे नियोजन
समृद्धी, मुंबई-पुणे आणि मुंबई-गोवा महामार्गांना प्राधान्य; १५ नोव्हेंबरपर्यंत एसओपी, नववर्षाच्या सुरुवातीला सेवा सुरू करण्याचे लक्ष्य

मुंबई : राज्यातील महामार्गांवर होणाऱ्या गंभीर रस्ते अपघातांतील जखमींना तातडीने वैद्यकीय उपचार मिळावेत आणि त्यांचे प्राण वाचविण्यास मदत व्हावी, यासाठी महाराष्ट्रात ‘हवाई रुग्णवाहिका’ सेवा सुरू करण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे. अपघातानंतरचा पहिला तास म्हणजेच ‘गोल्डन अवर’ जखमींच्या उपचारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो. या काळात अपघातग्रस्तांना तातडीने ट्रॉमा केअर सेंटरपर्यंत पोहोचविण्यासाठी हवाई रुग्णवाहिका सेवा उपयुक्त ठरू शकते, अशी भूमिका परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी मांडली.
मंत्रालयात आयोजित बैठकीत या प्रस्तावावर चर्चा करण्यात आली. यावेळी आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर, गृहराज्यमंत्री योगेश कदम, परिवहन आयुक्त राजेश नार्वेकर, आरोग्य विभागाचे संचालक संजय काटकर, वाहतूक पोलीस विभागाचे अधीक्षक डॉ. सुनील भारद्वाज यांच्यासह मोटार वाहन, आरोग्य आणि पोलीस प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
नववर्षाच्या सुरुवातीला सेवा सुरू करण्याचे लक्ष्य
हवाई रुग्णवाहिका प्रकल्पासाठी १५ नोव्हेंबरपर्यंत प्रमाणित कार्यपद्धती (एसओपी) तयार करून तिला मंजुरी घेण्याचे नियोजन आहे. त्यानंतर नोव्हेंबरअखेर उच्चाधिकार समितीची मंजुरी घेऊन निविदा प्रक्रिया राबविण्याचे प्रस्तावित आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर नववर्षाच्या सुरुवातीला सेवा सुरू करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
राज्यात दरवर्षी सुमारे १५ हजार रस्ते अपघात होत असल्याची माहिती बैठकीत देण्यात आली. महामार्गांवरील गंभीर अपघात, वाहतूक कोंडी, रुग्णालयापर्यंतचे अंतर आणि आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधांची उपलब्धता या आव्हानांवर मात करण्यासाठी सक्षम यंत्रणा उभारण्याची गरज व्यक्त करण्यात आली.
तीन प्रमुख महामार्गांना प्राधान्य
समृद्धी महामार्ग, मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्ग आणि मुंबई-गोवा महामार्गावर अपघातग्रस्तांना जलद वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्यावर विशेष भर देण्यात येणार आहे. या मार्गांवर हवाई रुग्णवाहिकेची उपलब्धता, जखमींना सुरक्षितपणे ट्रॉमा केअर सेंटरपर्यंत पोहोचविण्याची व्यवस्था आणि आपत्कालीन यंत्रणांमधील समन्वय याबाबत नियोजन केले जाणार आहे.
परिवहन, आरोग्य आणि पोलीस विभागांचा समन्वय
हवाई रुग्णवाहिका सेवा प्रभावीपणे कार्यान्वित करण्यासाठी परिवहन विभाग, आरोग्य विभाग आणि पोलीस प्रशासन यांच्या संयुक्त विद्यमाने प्रमाणित कार्यपद्धती तयार करण्यात येणार आहे. त्यामध्ये ट्रॉमा केअर सेंटरचे जाळे निश्चित करणे, सेवा पुरवठादारांचे पॅनेल तयार करणे, रस्ता सुरक्षा निधीतून आर्थिक तरतूद करणे आणि आपत्कालीन प्रतिसादासाठी आवश्यक नियमावली विकसित करणे यांचा समावेश असेल.
‘अपघातातील प्रत्येक जीव अनमोल’
रस्ते अपघात रोखणे ही शासनाची प्राथमिक जबाबदारी असली, तरी अपघातानंतर जखमींना वेळेत उपचार मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि वेगवान आपत्कालीन वैद्यकीय सेवांच्या मदतीने रस्ते अपघातांतील मृत्यूंचे प्रमाण कमी करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत.
हवाई रुग्णवाहिका सेवा सुरू झाल्यास गंभीर अपघातांतील जखमींना कमी वेळेत योग्य उपचार केंद्रापर्यंत पोहोचविण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, सेवा सुरू होण्याची अंतिम तारीख, कार्यक्षेत्र आणि उपलब्ध सुविधांचा तपशील मंजुरी व निविदा प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्पष्ट होणार आहे.




