वारकरी संप्रदायासाठी भजनी मंडळांना मोठे पाठबळ; २ हजार मंडळांना मिळणार २५ हजारांचे अनुदान

मुंबई : महाराष्ट्रातील वारकरी आणि लोककला परंपरेला संस्थात्मक पाठबळ देण्याच्या उद्देशाने राज्य सरकारकडून विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून सांस्कृतिक कार्य विभागाने ‘भजनी मंडळ अनुदान योजना’ राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. सन २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी राज्यातील सुमारे १ हजार ८०० ते २ हजार पात्र भजनी मंडळांना प्रत्येकी २५ हजार रुपयांचे भांडवली अनुदान देण्यात येणार आहे. सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांनी याबाबत माहिती दिली आहे. सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही २०२६-२७ साठी सांस्कृतिक संस्थांना ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया उपलब्ध असल्याचे नमूद आहे.

या योजनेसाठी २३ सप्टेंबर २०२६ ते २२ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत ऑनलाइन अर्ज करता येणार आहेत. अर्ज प्रक्रिया mahaanudan.org या संकेतस्थळावर होणार असून, पात्र मंडळांची निवड ‘प्रथम अर्ज–प्रथम प्राधान्य’ या तत्त्वावर करण्यात येणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी भजनी मंडळाने एका वर्षात किमान ४० कार्यक्रम सादर केलेले असणे आवश्यक आहे. तसेच मंडळात किमान १५ सदस्य असणे अपेक्षित आहे. एकदा अनुदान मिळाल्यानंतर संबंधित संस्थेला किमान तीन वर्षांनंतर पुन्हा अर्ज करता येईल. एका पथकाला या योजनेचा लाभ जास्तीत जास्त दोन वेळा मिळू शकणार आहे.

अनुदानातून टाळ, मृदंग, वीणा, हार्मोनियम यांसारखी भजनासाठी आवश्यक वाद्ये तसेच साहित्य खरेदी करता येणार आहे. पहिल्या टप्प्यात सुमारे १ हजार ८०० ते २ हजार मंडळांची निवड करण्याचे नियोजन आहे. अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध वस्त्यांमधील पात्र भजनी मंडळांचाही यामध्ये समावेश करण्यात येणार आहे.

हेही वाचा –  चार जिल्ह्यांचे प्रशासकीय विभाजन; बारामती, पंढरपूर, दापोली, नागपूर ग्रामीणमध्ये अपर जिल्हाधिकारी कार्यालये

वारकरी योजनांनाही आधार

राज्यात वारकरी संप्रदायाशी संबंधित विविध योजनांमधून वारकऱ्यांना मदत दिली जाते. ‘विठ्ठल-रखुमाई वारकरी योजना’ अंतर्गत आषाढी आणि कार्तिकी वारीसाठी पंढरपूरकडे जाणाऱ्या दिंड्यांना सानुग्रह अनुदान देण्याची तरतूद आहे. वारीदरम्यान पायी चालणाऱ्या वारकऱ्यांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि अपघाती परिस्थितीत मदतीसाठीही विविध उपाययोजना केल्या जातात.

आळंदी येथील पूज्य सद्गुरू जोग महाराज वारकरी शिक्षण संस्था यांसारख्या वारकरी शिक्षण व परंपरा जपणाऱ्या संस्थांना कीर्तन हॉल, शैक्षणिक वर्ग आणि अन्य विकासकामांसाठी निधी उपलब्ध करून देण्याची तरतूदही या व्यापक व्यवस्थेचा भाग आहे.

याशिवाय ज्येष्ठ वारकऱ्यांसाठी वारकरी पेन्शन योजनेतून आर्थिक मदतीची तरतूद करण्यात आली आहे. ६५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या पात्र ज्येष्ठ वारकऱ्यांना या योजनेतून मासिक आर्थिक मदत देण्याची व्यवस्था असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. वारीसाठी येणाऱ्या वारकऱ्यांना विमा आणि सुरक्षा कवच देण्याच्या उपाययोजनांचाही समावेश आहे.

भजनी मंडळांना देण्यात येणाऱ्या अनुदानामुळे पारंपरिक भजनासाठी आवश्यक वाद्ये आणि साहित्य उपलब्ध करून देण्यास मदत होणार असून, राज्यातील लोककला व वारकरी परंपरेला आर्थिक आधार मिळण्याचा उद्देश या योजनेतून पुढे येतो.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा