नेपाळमध्ये पुरानंतर दोन धोकादायक तलाव; आणखी पूर-भूस्खलनाचा धोका कायम
नेपाळ-तिबेट सीमेवर भीषण विध्वंस; मृतांचा आकडा 586 वर, 2,500 जण बेपत्ता, 400 भारतीय नागरिकांचा समावेश

नेपाळ : नेपाळमध्ये आलेल्या विनाशकारी पूर आणि भूस्खलनानंतर परिस्थिती अद्याप गंभीर आहे. नेपाळ-चीन सीमेजवळ भूस्खलनामुळे दोन नवीन जलाशय तयार झाल्याने आणखी मोठ्या पुराचा धोका निर्माण झाला आहे. यापैकी एका तलावातून सातत्याने पाणी गळत असून, दुसऱ्या तलावाचा आकार वाढत असल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे. या भागात पुन्हा पूर किंवा भूस्खलन होण्याची शक्यता असल्याने बचाव आणि मदतकार्य अधिक आव्हानात्मक बनले आहे.
बुधवारी या भागात आलेल्या अचानक पुरामुळे मोठ्या प्रमाणावर हाहाकार उडाला. चिखल, वाळू, खडी आणि मोठमोठे दगड पाण्याच्या प्रवाहासोबत वाहून गेल्याने अनेक भाग उद्ध्वस्त झाले आहेत. नेपाळ आणि तिबेटमधील मृतांचा आकडा 586 वर पोहोचला असून, जवळपास 2,500 जण बेपत्ता आहेत. बेपत्ता नागरिकांमध्ये सुमारे 400 भारतीयांचा समावेश असल्याची माहिती समोर आली आहे. याशिवाय सुमारे 400 भारतीय नागरिक तिबेटमध्ये अडकून पडल्याचेही सांगण्यात येत आहे.
तिबेटमधील विध्वंसाची भीषण छायाचित्रे समोर
चीनच्या सरकारी माध्यमांनी तिबेटमधील पुरामुळे झालेल्या विध्वंसाची नवीन छायाचित्रे प्रसिद्ध केली आहेत. या छायाचित्रांमध्ये सीमावर्ती परिसर मोठ्या प्रमाणात चिखल आणि दगडांनी झाकलेला दिसत आहे. बचाव पथके ढिगाऱ्यांमध्ये अडकलेल्या नागरिकांचा शोध घेत आहेत.
डोंगर पार करत, खडकांवरून मार्ग काढत आणि वेगाने वाहणाऱ्या नद्या ओलांडत बचाव पथके शुक्रवारी दुपारी ग्यिरोंग बंदर परिसरात पोहोचली. तिबेटमधील पुरामुळे सर्वाधिक नुकसान झालेल्या भागांपैकी हा एक भाग आहे. नेपाळ आणि तिबेटदरम्यान पर्यटक तसेच वाहनांच्या वाहतुकीसाठी हा महत्त्वाचा मार्ग मानला जातो.
उपग्रहाद्वारे घेतलेल्या छायाचित्रांमध्ये हा परिसर मोठ्या प्रमाणावर उद्ध्वस्त झाल्याचे दिसून येत आहे. या भागात किमान 554 जण बेपत्ता असून सात जणांच्या मृत्यूची पुष्टी झाल्याची माहिती आहे.
हेही वाचा – मनोज जरांगे पुन्हा उपोषणावर; ५८ लाख कुणबी नोंदींच्या मागणीवर ठाम, सरकारसोबत आज निर्णायक चर्चा?
मुख्य महामार्गाचा 40 किलोमीटरहून अधिक भाग ढिगाऱ्याखाली
पूर आणि भूस्खलनामुळे नेपाळ-चीन सीमेला जोडणाऱ्या पासांग ल्हामू महामार्गाचा 40 किलोमीटरहून अधिक भाग ढिगाऱ्याखाली गाडला गेला आहे. त्यामुळे उत्तरेकडील रसुवा जिल्ह्याचा देशाच्या उर्वरित भागाशी संपर्क तुटला आहे.
ग्यिरोंग बंदराकडे जाणारा महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय व्यापारी मार्गही बंद झाला आहे. त्यामुळे बचावकार्याबरोबरच अत्यावश्यक वस्तूंचा पुरवठा आणि नागरिकांचे स्थलांतर यामध्ये मोठ्या अडचणी निर्माण झाल्या आहेत.
18 हून अधिक गावांचा रस्ते संपर्क तुटला
रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांतील 18 हून अधिक डोंगराळ गावांचा रस्ते संपर्क तुटला आहे. तिमुरे, स्याफ्रुबेसी आणि थुमान यांसारख्या भागांमध्ये पोहोचण्यासाठी सध्या पायी किंवा हेलिकॉप्टरचा आधार घ्यावा लागत आहे.
लष्कराकडून हेलिकॉप्टरच्या माध्यमातून नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे तसेच दुर्गम भागांमध्ये अन्न, औषधे आणि इतर अत्यावश्यक वस्तू पोहोचवण्याचे काम सुरू आहे.
महत्त्वाचे पूलही पुराच्या तडाख्यात
पुराच्या पाण्यामुळे अनेक पूल वाहून गेले असून, काही पुलांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. यामध्ये रसुवागढी मैत्री पूल विशेष महत्त्वाचा आहे. हा पूल नेपाळ-चीन सीमेला जोडत असल्याने त्याची पुनर्बांधणी करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
याशिवाय स्थानिक वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी भोटेकोशी आणि त्रिशुली नद्यांवरील छोटे झुलते पूल तात्पुरत्या स्वरूपात पुन्हा सुरू करण्याचे प्रयत्न केले जात आहेत.
दोन नव्या तलावांमुळे प्रशासनाची चिंता वाढली
दरम्यान, भूस्खलनामुळे तयार झालेले दोन नवीन तलाव प्रशासनासाठी मोठी चिंता ठरत आहेत. एका तलावातून पाण्याचा प्रवाह सुरू असला तरी दुसऱ्या तलावाचा आकार वाढत असल्याने त्यातून अचानक पाणी बाहेर पडल्यास पुन्हा मोठ्या पुराचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
त्यामुळे प्रशासनाकडून या जलाशयांवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असून, संभाव्य धोका लक्षात घेऊन बचाव यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आली आहे. आधीच पुरामुळे उद्ध्वस्त झालेल्या भागांमध्ये आणखी पूर किंवा भूस्खलन झाल्यास परिस्थिती अधिक गंभीर होण्याची शक्यता आहे.




