जालन्यात ड्रोनद्वारे कृत्रिम पावसाची प्रायोगिक चाचणी; ४०० मीटर उंचीवर ढगांमध्ये सीडिंगचा प्रयोग
राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर स्वदेशी ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर; विमानांच्या तुलनेत कमी खर्चात क्लाउड सीडिंग शक्य आहे का, याची चाचपणी

जालना : राज्यात यंदा दुष्काळाचे भीषण संकट निर्माण झाले असून ऑक्टोबर महिन्यातच बहुतांश जिल्ह्यांमधील पाणीसाठा कमी झाल्याचे चित्र आहे. पावसाने दीर्घकाळ दडी मारल्यामुळे शेतकरी अडचणीत आले असून पिकांचे नुकसान आणि जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. राज्य सरकारने ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला असून दुष्काळग्रस्तांना मदत देण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. आगामी काळातील पाणीटंचाईची शक्यता लक्षात घेता जालन्यात कृत्रिम पाऊस पाडण्याच्या तंत्राची प्रायोगिक चाचणी करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, स्वदेशी ड्रोनच्या साहाय्याने क्लाउड सीडिंगचा प्रयोग करण्यात आला.
जालन्यात ड्रोन तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून कृत्रिम पाऊस पाडण्याच्या तंत्राची चाचपणी करण्यात आली. या प्रयोगात जवळपास ४०० मीटर उंचीवरून ढगांमध्ये क्षार-आधारित सीडिंग द्रव्याची फवारणी करण्यात आली. स्वदेशी ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर करून जालन्यात प्रथमच असा प्रयोग करण्यात आल्याची माहिती अभ्यासक बळीराम बागल यांनी दिली.
पारंपरिक विमानांच्या तुलनेत ड्रोनच्या माध्यमातून कमी खर्चात, विशिष्ट ठिकाणी आणि गरजेनुसार सीडिंग करता येऊ शकते का, याची पडताळणी या प्रयोगातून केली जात आहे. विमानाच्या माध्यमातून सोडियम क्लोराइडची फवारणी करण्यासाठी मोठा खर्च येतो. हा खर्च ड्रोनच्या वापरामुळे कमी होऊ शकतो का आणि ढगांच्या विशिष्ट उंचीवर ड्रोनच्या साहाय्याने सीडिंग करता येऊ शकते का, याचीही चाचणी घेण्यात आली.
हेही वाचा – पान मसाला जाहिरात प्रकरणी अजय देवगणची मुंबई उच्च न्यायालयात धाव; FDAची कारवाई मात्र सुरूच राहणार
प्रायोगिक चाचणीचे निष्कर्ष यशस्वी ठरल्यास कृत्रिम पाऊस पाडण्यासाठी ड्रोन तंत्रज्ञानाचा पर्याय तुलनेने कमी खर्चिक आणि सोयीस्कर ठरू शकतो. मात्र, या प्रयोगातून प्रत्यक्ष पाऊस पडल्याची माहिती देण्यात आलेली नाही.
शेतकऱ्यांना ५ हजारांची अग्रीम मदत
राज्यात दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांसमोर गंभीर संकट उभे राहिले आहे. शेतातील पिके वाळून गेली असून जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे सरकारने चारा छावण्या सुरू कराव्यात, अशी मागणी जोर धरत आहे. तसेच भविष्यातील पिण्याच्या पाण्याची गरज लक्षात घेऊन आतापासूनच पाणीकपात सुरू करण्यात आली आहे.
सरकारकडून शेतकऱ्यांच्या पिकांचे पंचनामे करण्यात आले आहेत. दिवाळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना ५ हजार रुपयांची अग्रीम मदतही देण्यात येत असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.




