प्रसिद्ध शास्त्रीय गायिका कौशिकी चक्रवर्ती यांचा संगीताच्या कथित अनधिकृत वापरावर आक्षेप; कायदेशीर कारवाईचा इशारा

मुंबई : प्रसिद्ध शास्त्रीय गायिका कौशिकी चक्रवर्ती यांनी आपल्या सादरीकरणातील संगीताचा कथित विनापरवानगी वापर आणि योग्य श्रेय न दिल्याच्या मुद्द्यावर आक्षेप नोंदवला आहे. कलाकाराने मेहनतीतून विकसित केलेल्या स्वतंत्र शैलीचा आणि सादरीकरणातील वैशिष्ट्यांचा सन्मान राखला गेला पाहिजे, अशी भूमिका त्यांनी मांडली आहे. या प्रकरणी संबंधित घटकांवर कायदेशीर कारवाई करण्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे.

कौशिकी चक्रवर्ती यांचा आक्षेप नेमका काय?

कौशिकी चक्रवर्ती यांनी सोशल मीडियावर व्हिडिओ शेअर करत आपली भूमिका स्पष्ट केली. या व्हिडिओमध्ये त्यांनी २०१५ मधील ‘दरबार फेस्टिव्हल’मधील आपल्या सादरीकरणाची तुलना ‘वानमथी’ या गाण्याशी केली आहे. हे गाणे संगीतकार शब्बीर सुलतान यांच्या निर्मितीशी संबंधित असून, गायिका चिन्मयी श्रीपदा यांनी ते गायले आहे.

कौशिकी यांच्या दाव्यानुसार, त्यांच्या सादरीकरणातील काही विशिष्ट सुरावटी आणि शैलीचा वापर या गाण्यात परवानगीशिवाय करण्यात आला आहे. या कथित साम्यावरून त्यांनी संगीताच्या वापराची पद्धत आणि कलाकाराला श्रेय देण्याचा मुद्दा उपस्थित केला आहे. मात्र, या आरोपांबाबत संबंधित संगीतकार किंवा निर्मितीशी संबंधित व्यक्तींची भूमिका स्वतंत्रपणे समोर येणे आवश्यक आहे.

हेही वाचा –  गोकुळ निवडणुकीत शपथसत्रावरून सतेज पाटील यांचा महायुतीला टोला; ‘त्यांच्याच लोकांवर विश्वास नाही, म्हणून शपथा घ्याव्या लागत आहेत’

‘हा केवळ रागाचा नव्हे, शैलीच्या सन्मानाचा प्रश्न’

कौशिकी यांनी स्पष्ट केले की, हा वाद केवळ एखाद्या रागाच्या वापरापुरता मर्यादित नाही. भारतीय शास्त्रीय संगीतातील रागांचा वापर अनेक कलाकार करू शकतात; मात्र एखाद्या कलाकाराने स्वतःच्या मेहनतीतून विकसित केलेली स्वतंत्र शैली, सादरीकरणातील बारकावे आणि त्यातील वैशिष्ट्ये यांचा योग्य सन्मान राखला पाहिजे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

कलाकाराच्या सर्जनशील योगदानाचा वापर करताना त्याची योग्य दखल घेणे आणि लागू असलेल्या नियमांनुसार आवश्यक परवानग्या मिळवणे ही नैतिक जबाबदारी असल्याची भूमिकाही त्यांनी मांडली.

संवादातून तोडगा न निघाल्याचा दावा

या प्रकरणात कायदेशीर मार्ग स्वीकारण्यापूर्वी संबंधित निर्मात्यांकडे नाराजी व्यक्त करून संवादातून तोडगा काढण्याचा प्रयत्न केल्याचे कौशिकी यांनी सांगितल्याचे वृत्तात नमूद आहे. मात्र, त्याला सकारात्मक प्रतिसाद न मिळाल्याने अखेर कायदेशीर कारवाईचा विचार करावा लागत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

या प्रकरणामुळे संगीत क्षेत्रातील कॉपीराइट, कलाकारांच्या सर्जनशील हक्कांचे संरक्षण आणि स्वतंत्र संगीतशैलीला श्रेय देण्याची जबाबदारी हे मुद्दे पुन्हा चर्चेत आले आहेत. तथापि, संगीतामधील साम्य आणि कॉपीराइट उल्लंघन यांतील कायदेशीर फरक लक्षात घेता, या प्रकरणाचा अंतिम निष्कर्ष संबंधित पुरावे आणि कायदेशीर प्रक्रियेनंतरच स्पष्ट होईल.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा