गोकुळ दूध संघावरून सतेज पाटील यांचा महायुतीवर गंभीर आरोप; ‘स्थानिक दूध संघ ताब्यात घेण्याचा डाव’

कोल्हापूर : कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात ‘गोकुळ’ दूध संघाच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय वातावरण तापू लागले आहे. राजर्षी शाहू शेतकरी समविचार आघाडीचे नेते सतेज पाटील यांनी महायुतीवर गंभीर आरोप करत, गोकुळ दूध संघ सरदार वल्लभभाई पटेल मिल्क फेडरेशनच्या ताब्यात देण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचा दावा केला आहे. एका मुलाखतीत बोलताना त्यांनी देशातील सहकारी दूध संघांच्या केंद्रीकरणाचा मुद्दा उपस्थित केला.

सरदार वल्लभभाई पटेल मिल्क फेडरेशन ही गुजरातशी संबंधित संस्था असून, अमूल, बनास आणि गुजरात मिल्क फेडरेशनशी तिचा संबंध असल्याचे पाटील यांनी म्हटले. देशातील विविध राज्यांतील स्थानिक दूध संघांना एका ब्रँडखाली आणून स्थानिक संस्थांचे अस्तित्व कमी करण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला. हे आरोप पाटील यांनी केले असून, त्यांची स्वतंत्र पुष्टी झालेली नाही.

‘गोकुळ ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न सुरू’

महायुतीचे लोक गोकुळमध्ये सत्तेत आले, तर राज्य शासनाच्या माध्यमातून हा दूध संघ राष्ट्रीय दुग्धविकास मंडळाकडे (NDDB) किंवा सरदार वल्लभभाई पटेल मिल्क फेडरेशनकडे सोपवला जाऊ शकतो, अशी भीती सतेज पाटील यांनी व्यक्त केली. कोल्हापूरच्या सहकार चळवळीतून उभ्या राहिलेल्या गोकुळसारख्या संस्थेचे निर्णय स्थानिक पातळीवरच व्हावेत, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.

प्राथमिक दूध संस्थांना अडचणीत आणून गावागावांतील दूध संकलन दुसऱ्या ब्रँडकडे वळवण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला. दूध उत्पादकांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संधी देण्याच्या नावाखाली दुग्धव्यवसायाचे केंद्रीकरण केले जात असल्याचे पाटील म्हणाले.

हेही वाचा –  ऊसदरावरून राजू शेट्टी आक्रमक; ‘काटा बंद’ आंदोलनाचा इशारा

नंदिनी, सांची आणि महानंदाची उदाहरणे

आपल्या दाव्याच्या समर्थनार्थ सतेज पाटील यांनी कर्नाटकातील नंदिनी, मध्य प्रदेशातील सांची आणि महाराष्ट्रातील महानंदा या दूध संस्थांची उदाहरणे दिली.

नंदिनी डेअरी, कर्नाटक : २०२२ मध्ये नंदिनी आणि अमूल यांच्याबाबत झालेल्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर ‘सेव्ह नंदिनी’ आंदोलन उभे राहिल्याचे पाटील यांनी सांगितले. स्थानिक ब्रँडच्या संरक्षणासाठी जनतेने भूमिका घेतल्याचा उल्लेख त्यांनी केला.

सांची डेअरी, मध्य प्रदेश : दररोज सुमारे १० लाख लिटर दूध संकलित करणाऱ्या सांची डेअरीच्या व्यवस्थापनाबाबत झालेल्या बदलांचा उल्लेख करत, ती NDDBकडे हस्तांतरित झाल्यानंतर पुढील व्यवस्थापनाबाबत प्रश्न उपस्थित केले.

महानंदा, महाराष्ट्र : २०२४ मध्ये राज्य शासनाच्या महानंदा दूध संघाचे व्यवस्थापन NDDBकडे सोपवण्यात आल्याचा संदर्भ देत, गोकुळसह राज्यातील प्रमुख दूध संघांच्या सहकार्याने महानंदा महाराष्ट्रातच सक्षम करता आला असता, असे पाटील म्हणाले.

या उदाहरणांवरून स्थानिक सहकारी दूध संघांचे स्वायत्त अस्तित्व आणि दूध उत्पादकांच्या निर्णयातील सहभाग जपणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

‘गोकुळच्या निर्णयप्रक्रियेत स्थिरता हवी’

गोकुळच्या व्यवस्थापनात अनेक केंद्रांवरून निर्णय घेतले जात असल्यास निर्णयप्रक्रियेला विलंब होऊ शकतो, असे सतेज पाटील म्हणाले. गोकुळच्या निर्णयप्रक्रियेत स्पष्टता, स्थिरता आणि एकमुखी नेतृत्व आवश्यक असल्याची भूमिका त्यांनी मांडली.

सुमारे साडेपाच लाख दूध उत्पादक गोकुळला दूध पुरवतात, असा दावा करत त्यांनी या संस्थेचे महत्त्व अधोरेखित केले. दूध उत्पादकांना नियमितपणे त्यांच्या कष्टाचे पैसे मिळणे आणि स्थानिक सहकार व्यवस्था सक्षम राहणे महत्त्वाचे असल्याचे ते म्हणाले. सहकारी संस्थांच्या कारभारात राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून काम केले पाहिजे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

‘निर्णय मुंबईतून होणार असतील तर शेतकऱ्यांनी कोणाला विचारायचे?’

गोकुळच्या निवडणुकीतील जागावाटपापासून अध्यक्षपदाच्या निवडीपर्यंतचे निर्णय मुंबईतून घेतले जाणार असतील, तर स्थानिक दूध उत्पादकांच्या मताला महत्त्व काय राहील, असा सवाल पाटील यांनी उपस्थित केला. जिल्ह्यातील नेत्यांना स्वतःच्या इतर सहकारी संस्थांमध्ये निर्णय घेता येतात; मात्र गोकुळच्या बाबतीत ते हतबल असल्याचा आरोपही त्यांनी केला.

गोकुळसारख्या सहकारी संस्थेच्या भविष्याबाबतचे निर्णय स्थानिक दूध उत्पादक, संस्था आणि जिल्ह्यातील नेतृत्व यांच्या सहभागातून व्हावेत, अशी भूमिका सतेज पाटील यांनी मांडली आहे. त्यांच्या आरोपांवर महायुती किंवा संबंधित दूध संस्थांकडून काय प्रतिक्रिया येते, याकडे आता लक्ष लागले आहे.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा