निवडणूक आयोगाचा मोठा निर्णय; Form 6 मधील SIR डिक्लेरेशन हटवले, नव्या मतदारांना मोठा दिलासा

नवी दिल्ली : नव्या मतदारांच्या नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ऑनलाइन Form 6 मधील विशेष गहन पुनरिक्षण म्हणजेच SIRशी संबंधित अतिरिक्त डिक्लेरेशन निवडणूक आयोगाने हटवण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, हा बदल सध्या ज्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये SIR प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे, तिथेच लागू करण्यात आला आहे.

ऑनलाइन Form 6 मध्ये काही काळापूर्वी अतिरिक्त डिक्लेरेशन जोडण्यात आले होते. त्यामध्ये अर्जदार स्वतः किंवा त्याचे आई-वडील, आजी-आजोबा अथवा पणजोबा-पणजी यांची पूर्वीच्या SIRदरम्यानच्या मतदार यादीतील नोंद याबाबत माहिती देण्याची तरतूद होती. संबंधित माहिती असल्यास मतदार यादीतील भाग आणि अनुक्रमांकासारखे तपशील देण्याची सुविधाही होती.

दोन निवडणूक आयुक्तांनी घेतला होता आक्षेप

या अतिरिक्त तरतुदीवर निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी यांनी आक्षेप घेतल्याचे वृत्त समोर आले होते. १९६० च्या Registration of Electors Rules मध्ये आवश्यक दुरुस्ती केल्याशिवाय Form 6 मध्ये असा बदल करता येणार नाही, असा मुद्दा उपस्थित करण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

२६ सप्टेंबर रोजी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार आणि दोन्ही निवडणूक आयुक्तांच्या बैठकीनंतर आयोगाने विविध निर्णय जाहीर केले होते. आयोगाने SIRसंबंधी सर्व अंतिम निर्णय सर्वानुमते झाल्याचे स्पष्ट केले होते. तसेच ECINET प्रणालीची कायदे आणि नियमांशी सुसंगतता तपासण्यासाठी स्वतंत्र पुनरावलोकन समिती स्थापन करण्याचा निर्णयही घेतला होता.

हेही वाचा –  Pomegranate Benefits: डाळिंब कोमट पाण्यात भिजवून खाल्लं तर काय होतं? जाणून घ्या फायदे आणि काळजी

SIR पूर्ण झालेल्या राज्यांमध्ये काय बदलणार?

निवडणूक आयोगाच्या या निर्णयानंतर SIR प्रक्रिया पूर्ण झालेल्या राज्यांमध्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ECINET अॅप, पोर्टल तसेच संबंधित मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या पोर्टलवरून अतिरिक्त SIR डिक्लेरेशन हटवण्यात आले आहे. त्यामुळे नव्या मतदारांना वैधानिक Form 6 मधील आवश्यक माहितीच सादर करावी लागणार आहे.

मात्र, ज्या राज्यांमध्ये SIR प्रक्रिया सुरू आहे, तिथे अतिरिक्त डिक्लेरेशनची तरतूद अद्याप उपलब्ध राहणार आहे, असे वृत्त आहे. त्यामुळे हा बदल देशभरातील सर्व राज्यांसाठी एकसारखा लागू झालेला नाही.

Form 6 पुन्हा चर्चेत का आला?

जुलै २०२६मध्ये ऑनलाइन Form 6 मध्ये SIRशी संबंधित अतिरिक्त माहिती मागणारी तरतूद जोडण्यात आली होती. त्यानंतर या बदलावर निवडणूक आयोगाच्या अंतर्गत पातळीवरही आक्षेप नोंदवण्यात आल्याचे वृत्त समोर आले. आता SIR पूर्ण झालेल्या भागांमधून ही अतिरिक्त तरतूद काढून टाकण्यात आल्याने नव्या मतदार नोंदणीची प्रक्रिया पूर्वीच्या वैधानिक Form 6कडे परतल्याचे चित्र आहे.

दरम्यान, आयोगाने २६ सप्टेंबरच्या निर्णयांमध्ये SIRनंतर मतदार यादीत नाव राहिलेल्या किंवा नव्याने मतदार होऊ इच्छिणाऱ्या नागरिकांना सततच्या अद्ययावत प्रक्रियेद्वारे Form 6च्या माध्यमातून नोंदणी करता येईल, असे स्पष्ट केले होते.

महाईन्यूज-X वर फॉलो करा : महाईन्यूजला instagram वर फॉलो करा