पाकिस्तानला संरक्षण साहित्य न देण्याचं बेल्जियमचं भारताला आश्वासन?; चर्चेला उधाण
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि बेल्जियमचे पंतप्रधान बार्ट डी वेवर यांच्यात ३ सप्टेंबरला चर्चा; दहशतवादाविरोधातील भारताच्या भूमिकेला बेल्जियमचा पाठिंबा

नवी दिल्ली : बेल्जियमचे पंतप्रधान बार्ट डी वेवर नुकतेच भारत दौऱ्यावर आले होते. या दौऱ्यात भारत आणि बेल्जियमदरम्यान विविध मुद्द्यांवर चर्चा आणि करार झाले. दरम्यान, पाकिस्तानसोबत संरक्षण क्षेत्रात सहकार्य न करण्याबाबत बेल्जियमने भारताला महत्त्वाचे आश्वासन दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
‘द प्रिंट’ने संरक्षण आणि सुरक्षा आस्थापनांमधील सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, बेल्जियमकडून पाकिस्तानसोबत तंत्रज्ञान किंवा लष्करी साहित्याच्या पुरवठ्याशी संबंधित कोणताही संरक्षण सहकार्य करार केला जाणार नसल्याचे भारताला सांगण्यात आले आहे. मात्र, या कथित आश्वासनाची भारत किंवा बेल्जियमकडून अधिकृतपणे सार्वजनिक पुष्टी करण्यात आलेली नाही.
मोदी-डी वेवर यांच्यात महत्त्वाची चर्चा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि बेल्जियमचे पंतप्रधान बार्ट डी वेवर यांच्यात ३ सप्टेंबर रोजी नवी दिल्ली येथे चर्चा झाली. याशिवाय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी बेल्जियमच्या संरक्षण आणि परराष्ट्र व्यापार मंत्र्यांसोबत स्वतंत्र चर्चा केली.
दरम्यान, बेल्जियमकडून इतर देशांना होणाऱ्या संरक्षण साहित्याच्या निर्यातीत पाकिस्तानला वगळण्यात आल्याचा स्पष्ट उल्लेख भारत-बेल्जियमच्या संयुक्त निवेदनात किंवा बेल्जियमच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या अधिकृत निवेदनात करण्यात आलेला नाही.
दहशतवादाच्या मुद्द्यावर बेल्जियमचा भारताला पाठिंबा
भारत-बेल्जियमच्या संयुक्त निवेदनात बेल्जियमने भारताच्या दहशतवादाविरोधातील लढ्याला पाठिंबा दिल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. यामध्ये सीमेपलीकडून होणाऱ्या दहशतवादाचाही समावेश आहे. एप्रिल २०२५ मध्ये जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याचा दोन्ही देशांनी निषेध केला.
दहशतवाद्यांना होणारा आर्थिक पुरवठा तसेच दहशतवाद्यांना मिळणाऱ्या सुरक्षित आश्रयस्थानांविरोधात प्रभावी कारवाई करण्याची गरज असल्याचेही दोन्ही देशांनी म्हटले आहे. संयुक्त राष्ट्र आणि फायनान्शिअल अॅक्शन टास्क फोर्सच्या माध्यमातून यासाठी प्रयत्न करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
हेही वाचा – आर. माधवनचा ‘GDN’ आता OTTवर; Netflix वर लवकरच पाहता येणार चित्रपट
बेल्जियमने यापूर्वी पाकिस्तानला दिली होती लष्करी विमानं
बेल्जियम आणि पाकिस्तानमध्ये यापूर्वी संरक्षण क्षेत्रात व्यवहार झाले आहेत. स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (SIPRI)च्या माहितीनुसार, बेल्जियमने २०२१ मध्ये वापरलेली सात C-130H ट्रान्सपोर्ट विमानं पाकिस्तानला विकली होती.
पाकिस्तानने २००३ मध्ये बेल्जियमकडे F-16 लढाऊ विमानांचीही मागणी केली होती. मात्र, हा व्यवहार पूर्ण होऊ शकला नाही. F-16 ही अमेरिकन बनावटीची विमानं असल्याने त्यांच्या विक्रीसाठी अमेरिकेची पूर्वपरवानगी आवश्यक होती.
पाकिस्तानच्या संरक्षण आयातीमध्ये चीनचा मोठा वाटा
SIPRIच्या माहितीनुसार, २०२१ ते २०२५ या कालावधीत पाकिस्तान हा जगातील पाचवा सर्वात मोठा शस्त्रास्त्र आयातदार देश होता. या काळात पाकिस्तानच्या एकूण लष्करी साहित्य आयातीपैकी सुमारे ८० टक्के आयात चीनकडून झाली. त्यानंतर तुर्कीकडून ७ टक्के आणि नेदरलँड्सकडून ४.६ टक्के लष्करी साहित्याची आयात करण्यात आली.
दरम्यान, पाकिस्तानसोबत संरक्षण सहकार्य न करण्याबाबत बेल्जियमकडून भारताला कथितरित्या देण्यात आलेल्या आश्वासनाबाबत अद्याप अधिकृत सार्वजनिक घोषणा झालेली नाही. त्यामुळे या दाव्याकडे सध्या वृत्तातील सूत्रांच्या माहितीच्या स्वरूपात पाहणे आवश्यक आहे.





