दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना केंद्राकडून मदतीची आशा; केंद्रीय पथकाकडून यवतमाळमध्ये पीक नुकसानीची पाहणी
कापूस, सोयाबीन आणि तूर पिकांचे केले मूल्यांकन; शेतकऱ्यांच्या व्यथा जाणून घेतल्या, पाहणी अहवाल केंद्र सरकारला सादर होणार

यवतमाळ : खरीप हंगामात पावसाने दिलेल्या खंडामुळे आणि पिके करपल्याने अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना केंद्र सरकारकडून मदत मिळण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची घडामोड घडली आहे. केंद्र शासनाच्या आंतरमंत्रालयीन पथकाने यवतमाळ जिल्ह्यातील दुष्काळग्रस्त भागांचा दौरा करून शेतातील पीक नुकसानीची प्रत्यक्ष पाहणी केली. कापूस, सोयाबीन आणि तूर पिकांची स्थिती जाणून घेण्यासोबतच पथकाने शेतकऱ्यांशी संवाद साधून त्यांच्या अडचणी आणि मागण्या समजून घेतल्या.
यंदाच्या खरीप हंगामात पावसातील खंडामुळे राज्यातील अनेक भागांत पिकांचे नुकसान झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळाचा ट्रिगर-१ लागू केला आहे. बाधित शेतकऱ्यांना राज्य शासनासोबतच केंद्र सरकारकडूनही आर्थिक मदत मिळावी, यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेऊन मदतीची मागणी केली होती. त्यानंतर दुष्काळाची तीव्रता आणि नुकसानीचे प्रत्यक्ष मूल्यमापन करण्यासाठी केंद्रीय पथक यवतमाळ जिल्ह्यात दाखल झाले.
सहा गावांमध्ये पीक नुकसानीची पाहणी
केंद्रीय पथकाने यवतमाळ तालुक्यातील मडकोना आणि लासिना, तसेच नेर तालुक्यातील लोणी, मांडवगड, वटफळी आणि दोडकी या गावांना भेट दिली. शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन कापूस, सोयाबीन आणि तूर पिकांची पाहणी करण्यात आली. पावसातील खंडामुळे पिकांवर झालेला परिणाम, पिकांची सद्यस्थिती आणि शेती करताना भेडसावणाऱ्या अडचणींची माहिती पथकाने घेतली.
या दौऱ्यात पथकातील सदस्यांनी शेतकऱ्यांशी थेट संवाद साधला. पिकांचे नुकसान, आर्थिक अडचणी आणि दुष्काळामुळे निर्माण झालेल्या समस्यांबाबत शेतकऱ्यांच्या व्यथा जाणून घेतल्या. या प्रत्यक्ष पाहणीच्या आधारे नुकसानीचे मूल्यांकन करून केंद्र सरकारला अहवाल सादर केला जाणार आहे.
हेही वाचा – भारताचा वेस्ट इंडिजवर १४ धावांनी विजय; मालिकेत २-१ ने आघाडी, गोलंदाजांची निर्णायक कामगिरी!
गौशाळेतील चारा व्यवस्थेचीही पाहणी
केंद्रीय पथकाने यवतमाळ शहरातील श्री गौरक्षण संस्थेला भेट देऊन गौशाळेची पाहणी केली. यावेळी गायींची संख्या, उपलब्ध चारा आणि पशुधनासाठी राज्य शासनाकडून करण्यात येत असलेल्या उपाययोजनांची माहिती घेण्यात आली. पथकातील सदस्यांनी गायींना पशुखाद्यही भरवले.
दुष्काळी परिस्थितीत शेतीसोबतच पशुधनाच्या संगोपनाचा प्रश्नही महत्त्वाचा ठरतो. त्यामुळे चारा उपलब्धता आणि पशुधनासाठीच्या उपाययोजनांचा आढावा या दौऱ्यात घेण्यात आला.
सिंचन प्रकल्प आणि भूजल पातळीचा आढावा
यवतमाळ तालुक्यातील किटा कापरा येथील लघुसिंचन प्रकल्पालाही केंद्रीय पथकाने भेट दिली. प्रकल्पातील घटलेली पाणीपातळी, उपलब्ध पाणीसाठा आणि पाण्याचे स्रोत यांची माहिती घेण्यात आली. तसेच भूजल पातळी, विहिरींमधील पाण्याची स्थिती आणि सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध राहावे यासाठी करण्यात येणाऱ्या उपाययोजनांचा आढावा घेण्यात आला.
दुष्काळाच्या काळात पाण्याचे नियोजन आणि उपलब्ध स्रोतांचा योग्य वापर महत्त्वाचा असल्याने या बाबींची माहिती पथकाने संकलित केली.
आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबीयांशी संवाद
दौऱ्यादरम्यान केंद्रीय पथकाने आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्याच्या कुटुंबीयांची भेट घेतली. कुटुंबाला भेडसावणाऱ्या आर्थिक अडचणी, शेतीतील संकटे आणि इतर समस्यांची माहिती जाणून घेण्यात आली. दुष्काळाचा शेती आणि शेतकरी कुटुंबांच्या जीवनावर होणारा परिणाम समजून घेण्याच्या दृष्टीने ही भेट महत्त्वाची ठरली.
पाहणी अहवालानंतर मदतीबाबत निर्णय
या केंद्रीय पथकात जलसंपदा विभागाच्या संनियंत्रण संचालनालयाचे संचालक आणि पथकप्रमुख अर्जेश कुमार मधोक, वित्त मंत्रालयाच्या व्यय विभागाचे सहसंचालक महेश कुमार, कृषी व शेतकरी कल्याण विभागाच्या अवर सचिव सीमा राणी आणि ग्रामीण विकास विभागाचे अवर सचिव संजय मीना यांचा समावेश होता.
जिल्ह्यातील पीक नुकसान, शेतकऱ्यांच्या समस्या, पशुधनासाठी चाऱ्याची उपलब्धता, सिंचन प्रकल्पांची स्थिती आणि भूजल पातळी या सर्व बाबींचा विचार करून पथक अहवाल तयार करणार आहे. हा अहवाल केंद्र सरकारला सादर झाल्यानंतर दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना केंद्रीय मदत देण्याबाबत पुढील कार्यवाही केली जाणार आहे. त्यामुळे या अहवालाकडे जिल्ह्यातील बाधित शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
या दौऱ्यात जिल्हाधिकारी विकास मीना, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी मनोजकुमार ढगे, पाटबंधारे विभागाचे अधिकारी, उपविभागीय अधिकारी, भूजल सर्वेक्षण व विकास यंत्रणेचे अधिकारी, जिल्हा जलसंधारण अधिकारी, पशुसंवर्धन विभागाचे अधिकारी, तहसीलदार, तालुका कृषी अधिकारी आणि गटविकास अधिकारी उपस्थित होते.




