पावसाळ्यात पेनकिलर घेताना सावधान! चुकीच्या औषधांमुळे किडनीवर वाढू शकतो ताण
ताप, अंगदुखीवर स्वतःहून औषध घेणे टाळा; डेंग्यूच्या संशयात NSAIDs धोकादायक ठरू शकतात, डॉक्टरांचा सल्ला महत्त्वाचा

मुंबई : पावसाळ्यात ताप, अंगदुखी, डोकेदुखी यांसारख्या समस्या वाढतात. अशावेळी तातडीने आराम मिळावा म्हणून अनेकजण डॉक्टरांचा सल्ला न घेता पेनकिलर घेतात. मात्र, प्रत्येक वेळी स्वतःहून पेनकिलर घेणे सुरक्षित नसते. विशेषतः तापासोबत उलटी, जुलाब किंवा कमी पाणी पिल्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता झाली असेल, तर काही वेदनाशामक औषधांमुळे किडनीवर अतिरिक्त ताण येण्याचा धोका असतो.
NSAIDs औषधांबाबत विशेष काळजी
इबुप्रोफेन, डायक्लोफेनाक, नेप्रोक्सेन आणि अॅस्पिरिन यांसारखी काही औषधे नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी ड्रग्स (NSAIDs) या गटात येतात. काही परिस्थितींमध्ये ही औषधे किडनीकडे जाणारा रक्तप्रवाह कमी करू शकतात. त्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता असताना किडनीवर अधिक ताण पडण्याचा धोका वाढू शकतो.
विशेषतः तापासोबत उलटी किंवा जुलाब होत असतील, तर अशा औषधांचे सेवन डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय करणे टाळावे.
डेंग्यूच्या संशयात पेनकिलर घेण्यापूर्वी सावध रहा
डेंग्यूच्या संशयातही काही NSAIDs औषधांबाबत विशेष काळजी घ्यावी लागते. या औषधांमुळे काही परिस्थितींमध्ये रक्तस्रावाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे केवळ ताप किंवा अंगदुखी झाली म्हणून स्वतःहून इबुप्रोफेन, डायक्लोफेनाक किंवा अॅस्पिरिन घेणे टाळणे महत्त्वाचे आहे.
डॉक्टरांच्या सल्ल्याने डेंग्यूच्या तापात आणि अंगदुखीत पॅरासिटामॉल वापरले जाऊ शकते. मात्र, त्याचा योग्य डोस घेणे आवश्यक आहे. सर्दी-फ्लूसाठी वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधांमध्येही पॅरासिटामॉल असते. त्यामुळे एकाच घटकाचा डोस नकळत जास्त होणार नाही, याची काळजी घ्यावी.
हेही वाचा – अकोल्यात खाद्यतेल विक्रेत्यांवर FDAचा दणका; ११.८२ लाखांचा तेलसाठा जप्त
किडनी, हृदयविकार आणि डायबेटीस असणाऱ्यांनी विशेष काळजी घ्यावी
ज्यांना आधीपासून किडनीचा आजार, डायबेटीस, उच्च रक्तदाब किंवा हृदयाशी संबंधित समस्या आहेत, त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय पेनकिलर घेऊ नये. तसेच किडनीवर परिणाम करू शकणारी इतर औषधे सुरू असल्यास त्याची माहिती डॉक्टरांना देणे आवश्यक आहे.
शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळा
ताप, उलटी किंवा जुलाबामुळे शरीरातील पाणी कमी झाल्यास पुरेसे द्रवपदार्थ घेणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, किडनी किंवा हृदयाचा आजार असलेल्या व्यक्तींनी किती द्रवपदार्थ घ्यायचे, हे डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ठरवावे.
ही लक्षणे दिसल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या
पेनकिलर घेतल्यानंतर किंवा आजाराच्या काळात लघवी कमी होणे, शरीरावर सूज येणे, सतत उलटी होणे, अत्याधिक थकवा, चक्कर येणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा संभ्रमाची स्थिती निर्माण झाल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.
तापाचे मूळ कारण जाणून घेणे महत्त्वाचे
पेनकिलर हा तापावरील कायमस्वरूपी उपचार नाही. ताप नेमका कोणत्या कारणामुळे आला आहे, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे वारंवार किंवा जास्त प्रमाणात पेनकिलर घेण्याऐवजी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य औषध घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.





