गणेशाला बुद्धी, समृद्धी आणि सौभाग्याची देवता
बाप्पाची प्रतिष्ठापना करण्यासाठी तसेच करण्याआधी महत्त्वाचे नियम
मुंबई : देशभरात गणेश चतुर्थीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. पंचांगानुसार, यावर्षी गणेश चतुर्थी बुधवार, 27 ऑगस्ट 2025 रोजी साजरी केली जाईल. हा उत्सव 10 दिवस चालतो आणि या काळात भक्त आपल्या लाडक्या बाप्पाची त्यांच्या घरात स्थापना करून त्यांची सेवा करतात. गणेशाला बुद्धी, समृद्धी आणि सौभाग्याची देवता मानले जाते. त्यांच्या प्रतिष्ठापनेपूर्वी आणि पूजेदरम्यान काही विशेष नियमांचे पालन करणे खूप महत्वाचे आहे. जर हे नियम पाळले नाहीत तर पूजेचा पूर्ण लाभ मिळत नाही. बाप्पाच्या स्थापनेशी संबंधित काही महत्त्वाचे नियम जाणून घेऊया, जेणेकरून पूजा यशस्वी होईल.
गणेश चतुर्थीचा शुभ मुहूर्त
पंचांगानुसार, गणेश चतुर्थी 26 ऑगस्ट 2025 रोजी दुपारी 01:54 वाजता सुरू होईल आणि ही तारीख 27 ऑगस्ट रोजी दुपारी 03.44 पर्यंत राहील. बाप्पाच्या प्रतिष्ठापनेसाठी आणि पूजेसाठी सर्वात शुभ वेळ 27 ऑगस्ट 2025 आहे. या दिवशी तुम्ही सकाळी किंवा दुपारच्या शुभ वेळी बाप्पाला घरी आणू शकता. गणेश विसर्जन 6 सप्टेंबर 2025 रोजी होईल, जो अनंत चतुर्दशीचा दिवस आहे.
गणेश प्रतिष्ठापनेपूर्वी महत्त्वाचे नियम
गणेश चतुर्थीच्या पूजेचा पूर्ण लाभ घेण्यासाठी बाप्पाची स्थापना करताना काही नियमांचे पालन करणे खूप महत्वाचे मानले जाते.
बाप्पाची सोंड : नेहमी अशी मूर्ती खरेदी करा ज्यामध्ये बाप्पाची सोंड डाव्या बाजूला वाकलेली असेल. अशा मूर्तीची पूजा केल्याने लवकरच शुभ फळे मिळतात. उजवीकडे सोंड असलेली मूर्ती सिद्धिविनायकाचे रूप मानली जाते आणि तिच्या पूजेसाठी काही कठोर नियमांचे पालन करावे लागते.
हेही वाचा : गणेशभक्तांसाठी यंदा रेल्वेच्या ३६७ जादा फेऱ्या; मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मानले केंद्राचे आभार
शुद्धतेची काळजी घ्यावी: गणेशमूर्ती ठेवण्यापूर्वी पूजास्थळ पूर्णपणे स्वच्छ करा आणि तेथे गंगाजल शिंपडा.
आसन: मूर्ती थेट जमिनीवर ठेवू नका. लाल किंवा पिवळ्या कापडाने झाकलेल्या स्वच्छ चौरंगावर किंवा पाटावर मूर्ती ठेवा.
मातीची मूर्ती: शास्त्रांनुसार, मातीपासून बनवलेल्या मूर्तीची पूजा करणे सर्वात शुभ मानले जाते.
मूर्ती स्थापनेचा मुहूर्त: गणेशाची मूर्ती फक्त चतुर्थी तिथीलाच स्थापित करा. रात्री मूर्तीची स्थापना करणे शुभ मानले जात नाही.
दिशा: गणेशाची मूर्ती नेहमी ईशान्य दिशेला ठेवावी. ही दिशा पूजेसाठी सर्वात शुभ मानली जाते.
आकार: मूर्तीचा आकार खूप मोठा नसावा. घरी पूजेसाठी, लहान मूर्ती सर्वोत्तम मानली जाते, जी सहजपणे विसर्जित करता येते.
अभिषेक आणि प्राण प्रतिष्ठा: बाप्पाची मूर्ती आणल्यानंतर, अभिषेक करा. त्यानंतर, “प्राण प्रतिष्ठा” मंत्राचा जप करून मूर्तीची स्थापना करणे शुभ मानले जाचे. या मंत्राने पूजा पूर्ण होते.
सिंदूर आणि दुर्वा यांचे महत्त्व: गणपतीच्या पूजेमध्ये सिंदूर आणि दुर्वा अर्पण करणे खूप शुभ मानले जाते.
मोदकाचा नैवेद्य: गणपती बाप्पाला मोदक अर्पण करणे आवश्यक आहे. असा विश्वास आहे की हा त्यांचा आवडता प्रसाद आहे.
नियमित पूजा: प्रतिष्ठापनेनंतर, विधीनुसार जेवढ्या दिवस बाप्पा आपल्या घरी आहे तेवढ्या दिवस दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी गणपतीची आरती करणे, मंत्रांचा जप करणे आणि भोग अर्पण करणे आवश्यक आहे.
व्रत पाळणे: भाविक या दिवशी निर्जला किंवा फलहार उपवास करतात. महिला विशेषतः कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी आणि मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी हा उपवास पाळतात.
