चिंता वाढली! राज्यातील ११ जिल्ह्यांमध्ये मान्सूनपूर्व पावसाने पाठ फिरवली

पुणे : देशात वारंवार हवामानात बदल होत आहेत. अशात यंदाचा पावसाचा अंदाज चांगला असला तरी अद्याप मान्सूनपूर्व पाऊस झालेला नाही. भारतातील किमान ६६ जिल्हे (९%)यामध्ये बहुसंख्य गुजरात (२५), उत्तर प्रदेश (१४) आणि महाराष्ट्रातील (११)जिल्ह्यांमध्ये मार्च ते २३ मे दरम्यान अद्याप मान्सूनपूर्व पाऊस झालेला नाही. तज्ञांच्या मते, यामुळे या भागांमध्ये खरीप हंगामापूर्वी पेरणीपूर्व कामांवर परिणाम होऊ शकतो.

या महिन्यात प्रायद्वीप आणि ईशान्य भारताच्या काही भागांमध्ये चांगला पाऊस झाला असला तरी, मध्य भारतामध्ये आणि वायव्य भारताच्या काही भागांमध्ये फारसा पाऊस झाला नाही. इतकंच नाहीतर भारतातील जवळपास ३१% जिल्ह्यांमध्ये अजूनही मान्सूनपूर्व पावसाची कमतरता दिसून येते, तर बाकी २१% कमी आहेत, असे २३ मे पर्यंतच्या IMD डेटामधून समोर आलं आहे. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, कमी मान्सूनपूर्व पाऊस झाल्याने पुढच्या महिन्यात खरीप हंगाम सुरू होण्यापूर्वी जमीन तयार करण्याच्या कामांना विलंब होण्याची शक्यता आहे. २७ मे पर्यंतच्या IMD च्या अंदाजानुसार महाराष्ट्रातील बहुतांश जिल्ह्यांसाठी कोरड्या हवामानाचा अंदाज देण्यात आला आहे. मान्सूनपूर्व पावसाच्या कमतरतेमुळे खरिपाच्या तयारीला फटका बसू शकतो.

भारतातील जवळपास ६० टक्के जिल्ह्यांमध्ये मान्सूनपूर्व पाऊस शून्य ते अपुरा असल्याने खरिपाच्या पेरणीपूर्व कामांवर याचा परिणाम होणार आहे. पुणे जिल्ह्यातील शेतकरी उत्पादक कंपनी शाश्वत कृषी विकास इंडियाचे संचालक विजय ठुबे हे म्हणाले की, ‘मान्सूनपूर्व पावसाच्या कमतरतेमुळे पेरणीपूर्व कामांना उशीर झाला आहे. जमीन मशागत आणि सपाटीकरण ही कामं रखडली आहेत. कमी पावसामुळे राज्याच्या अनेक भागात माती कोरडी आहे. शेतीचे क्षेत्र मोठे असल्याने पेरणीपूर्व तयारीसाठी शेतात कृत्रिमरीत्या पाणी देणे शक्य नाही.” विदर्भातील शेतकरी उत्पादक कंपनीचे प्रमुख असलेले रवी पाटील म्हणाले की, कीटकनाशकांच्या अतिवापरामुळे माती घट्ट आणि खराब होते. मान्सूनपूर्व पाऊस न पडल्यामुळे माती आणखी घट्ट होते. त्यामुळे नांगरणी करणं कठीण होते आहे.