Tahawwur Rana | तहव्वूर राणाचे भारतात प्रत्यार्पण; एनआयएला १८ दिवसांची कोठडी

Tahawwur Rana | २००८ मधील मुंबई दहशतवादी हल्ल्याचा आरोपी तहव्वूर राणाचे गुरुवारी (१० एप्रिल २०२५) अमेरिकेकडून भारताकडे प्रत्यार्पण करण्यात आले. राणाला विशेष विमानाने दिल्लीच्या पालम विमानतळावर आणल्यानंतर राष्ट्रीय तपास यंत्रणेने (एनआयए) त्याला औपचारिकपणे अटक केली. त्याच रात्री त्याला दिल्लीच्या पटियाला हाऊस न्यायालयात हजर करण्यात आले. एनआयएने विशेष न्यायालयाकडे राणाच्या २० दिवसांच्या कोठडीची मागणी केली होती, परंतु न्यायालयाने १८ दिवसांची कोठडी मंजूर केली.

विमानतळावर कडक सुरक्षेत राणाला पटियाला हाऊस कोर्टात आणण्यात आले, जिथे विशेष एनआयए न्यायाधीश चंद्रजीत सिंह यांच्यासमोर त्याला हजर करण्यात आले. यावेळी राणाची बाजू दिल्ली कायदेशीर सेवा प्राधिकरणाचे वकील पीयूष सचदेवा यांनी मांडली, तर एनआयएचे प्रतिनिधित्व ज्येष्ठ वकील दयान कृष्णन आणि विशेष सरकारी वकील नरेंद्र मान यांनी केले. न्यायालयाला राणाच्या वैद्यकीय अहवालासह संपूर्ण प्रकरणाची माहिती देण्यात आली.

एनआयए मुख्यालयात चौकशीला सुरुवात

राणाला ताब्यात घेतल्यानंतर आता एनआयए मुख्यालयात त्याची सखोल चौकशी होणार आहे. यासाठी एक विशेष चौकशी कक्ष स्थापन करण्यात आला असून, या कक्षात केवळ १२ अधिकाऱ्यांना प्रवेश असेल. यामध्ये एनआयएचे डीजी सदानंद दाते, आयजी आशिष बत्रा आणि डीआयजी जया रॉय यांचा समावेश आहे. चौकशीदरम्यान राणाने मुंबई हल्ल्याच्या नियोजनात घेतलेला सहभाग आणि त्याच्या दहशतवादी कृत्यांबाबत महत्त्वाची माहिती उघड होण्याची शक्यता आहे.

हेही वाचा : विविध क्षेत्रांतील आव्हानांना नवकल्पना हेच उत्तर; ॲड. आशिष शेलार

तहव्वूर राणाची पार्श्वभूमी

पाकिस्तानी वंशाचा कॅनेडियन नागरिक असलेला तहव्वूर हुसेन राणा हा २६/११ मुंबई हल्ल्यातील प्रमुख सूत्रधार डेव्हिड कोलमन हेडली याचा जवळचा सहकारी आहे. राणाने सुमारे १० वर्षे पाकिस्तानी सैन्यात डॉक्टर म्हणून काम केले होते. त्यानंतर त्याने नोकरी सोडून भारताविरोधी दहशतवादी कारवायांमध्ये सहभाग घेतला. मुंबईवरील हल्ल्यासाठी पाकिस्तानी दहशतवाद्यांना मदत करण्यासह हल्ल्याच्या संपूर्ण नियोजनात राणाचा सक्रिय सहभाग होता. या हल्ल्यात १६६ जणांचा मृत्यू झाला होता आणि अनेकजण जखमी झाले होते.

राणाच्या प्रत्यार्पणासाठी भारताने २०१८ पासून अमेरिकेसोबत सातत्याने पाठपुरावा केला होता. फेब्रुवारी २०२४ मध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी राणाच्या प्रत्यार्पणाला औपचारिक मान्यता दिली. राणाने अमेरिकी सर्वोच्च न्यायालयात प्रत्यार्पणाविरोधात याचिका दाखल केली होती, परंतु ती फेटाळण्यात आली. त्यानंतर भारताने अमेरिकेच्या सहकार्याने प्रत्यार्पणाची प्रक्रिया पूर्ण केली.

न्यायाच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल

राणाचे प्रत्यार्पण हे २६/११ हल्ल्याच्या पीडितांना न्याय मिळवून देण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. एनआयए आता राणाच्या चौकशीतून हल्ल्याशी संबंधित इतर दहशतवादी नेटवर्क आणि त्यांच्या योजनांबाबत माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करेल. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी दिल्लीतील विशेष एनआयए न्यायालयात होणार आहे.