नवरात्रौत्सव 2023ः चैत्र नवरात्रीचा आठवा दिवस, महागौरीची पूजा पद्धत, नैवेद्य, मंत्र आणि तिची पूजा करण्याचे फायदे…

पुणेः नवरात्रीचा आठवा दिवस माँ दुर्गेची आठवी शक्ती महागौरीची पूजा केली जाते. महागौरी देवीची यथायोग्य पूजा केल्याने जीवनातील सर्व संकटे दूर होतात आणि मातेचा आशीर्वाद प्राप्त होतो. चला जाणून घेऊया चैत्र नवरात्रीच्या आठव्या दिवशी पूजा, आरती आणि मंत्र कसे करावे…

माँ दुर्गेची आठवी शक्ती महागौरीची पूजा केली जाते. नवरात्रीच्या आठव्या दिवसाच्या पूजेला विशेष महत्त्व आहे, या दिवशी कन्यापूजाही केली जाते. मातेचे काही भक्त ज्यांना पूर्ण ९ दिवस उपवास करता येत नाहीत, ते प्रतिपदा आणि अष्टमी तिथीला उपवास करतात. देवी भागवत पुराणात असे सांगितले आहे की आठव्या दिवशीची उपासना माँ दुर्गेची मूळ भावना प्रतिबिंबित करते आणि महागौरी नेहमी महादेवाच्या बरोबर राहते, म्हणून मातेचे एक नाव शिव आहे. महागौरीचे पूजन केल्याने सोमचक्र जागृत होते आणि तिच्या कृपेने प्रत्येक अशक्य कार्य पूर्ण होते. जाणून घेऊया माँ महागौरीचे रूप, नैवेद्य, आरती आणि मंत्र…

महागौरी हे नाव कसे पडले (माँ महागौरीची कथा)
देवी भागवत पुराणात असे सांगितले आहे की, देवी पार्वतीचा जन्म राजा हिमालयापासून झाला होता. आईला तिच्या मागील जन्माच्या घटनांची जाणीव झाली जेव्हा ती फक्त 8 वर्षांची होती. वयाच्या अवघ्या ८ व्या वर्षी माता पार्वतीने भगवान शिवाला पती म्हणून प्राप्त करण्यासाठी तपश्चर्या सुरू केली. त्यामुळे नवरात्रीच्या अष्टमी तिथीला महागौरीची पूजा केली जाते. तपश्चर्येदरम्यान मातेने केवळ हवा पिऊन तपश्चर्या सुरू केली. माता पार्वतीने तपश्चर्येने मोठे वैभव प्राप्त केले होते, म्हणून माता पार्वतीचे नाव महागौरी पडले.

तपश्चर्येमुळे माता पार्वतीचे शरीर काळे झाले होते. तेव्हा तिच्या तपश्चर्येने प्रसन्न झालेल्या भगवान शिवाने महागौरीला गंगा स्नान करण्यास सांगितले. जेव्हा माता पार्वतीने गंगेत डुबकी घेतली तेव्हा देवीचे एक रूप गडद वर्णाने प्रकट झाले, ज्याला कौशिकी म्हणून ओळखले जात असे आणि दुसरे रूप तेजस्वी चंद्रासारखे दिसले, तिला महागौरी असे म्हणतात. महागौरी आपल्या भक्तांची प्रत्येक इच्छा पूर्ण करते आणि त्यांच्या मार्गात येणारे अडथळे दूर करते. आईच्या कृपेने धन आणि धान्याची कधीच कमतरता भासत नाही.

असे माता महागौरीचे रूप आहे
देवी भागवत पुराणात असे सांगितले आहे की माता महागौरीचे सर्व कपडे आणि दागिने पांढरे आहेत, म्हणून मातेला श्वेतांबरधारा असेही म्हणतात. त्यांच्या तपश्चर्येने त्यांना गौर वर्णाची प्राप्ती झाली होती. जन्माच्या वेळी ती आठ वर्षांची होती, त्यामुळे नवरात्रीच्या आठव्या दिवशी तिची पूजा केली जाते. त्यांच्या भक्तांसाठी ते अन्नपूर्णेचे रूप आहे. ती संपत्ती, वैभव आणि आनंद आणि शांतीची प्रमुख देवी आहे. सांसारिक रूपात त्यांचे रूप अतिशय तेजस्वी, कोमल, गोरे रंगाचे आणि शुभ्र वस्त्रे परिधान केलेले असते. देवीच्या एका हातात त्रिशूळ आणि दुसऱ्या हातात डमरू आहे. एक हात अभय आणि दुसरा हात वरमुद्रामध्ये आहे. देवी महागौरीला गाणे आणि संगीत आवडते आणि ती पांढऱ्या बैलावर स्वार होते.

अष्टमीला मुलींची पूजा करण्याचीही परंपरा आहे. मात्र, काही लोक नवमीच्या दिवशी कन्येची पूजाही करतात. पण, अष्टमीच्या दिवशी कन्येची पूजा करणेही उत्तम. मुलींची संख्या 9 असल्यास उत्तम, अन्यथा पूजा दोन मुलींसोबतही करता येते. मुलींसोबत लंगुरा (बटूक भैरव) ही असावा. मुलींना घरी बोलावून त्यांचे पाय धुवून कुंकुम तिलक लावावा आणि नंतर पूजेमध्ये मुलींना हलवा, हरभरा, भाजी, पुरी इत्यादी वस्तू ठेवाव्यात आणि त्यांच्या क्षमतेनुसार दक्षिणाही द्यावी. यानंतर, संपूर्ण कुटुंबाच्या चरणांना स्पर्श करा आणि मातेचा जयजयकार करताना मुलींना निरोप द्या.

माँ महागौरी पूजा विधि
नवरात्रीच्या अष्टमी तिथीचीही इतर तिथींप्रमाणे पूजा केली जाते. ज्याप्रमाणे सप्तमी तिथीला शास्त्रीय पद्धतीने मातेची पूजा केली जाते, त्याचप्रमाणे अष्टमी तिथीलाही मातेची पूजा केली जाईल. या दिवशी देशी तुपाचा दिवा लावताना आईच्या कल्याणकारी मंत्राचा जप ओम देवी महागोरियाय नमः आणि मातेला लाल चुनरी अर्पण करा. यानंतर रोळी, अक्षता, पांढरी फुले, नारळाची मिठाई इत्यादी पूजा साहित्य अर्पण करावे. अग्यारी करत असाल तर रोज चार लवंगा, बताशा, वेलची, हवन साहित्य इ. यानंतर संपूर्ण कुटुंबासह कापूर किंवा दिव्याने महागौरी आरती करा आणि मातेची स्तुती करा. यानंतर दुर्गा मंत्र, दुर्गा चालीसा, दुर्गा सप्तशती इत्यादी पठण करा आणि संध्याकाळी पूजा देखील करा.