Important News : पिंपरी-चिंचवडमधील ‘कचरा कोंडी’ फोडण्यासाठी ११ ठिकाणी दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्र!

पिंपरी-चिंचवड | विशेष प्रतिनिधी : मोशी येथील दुर्दैवी दुर्घटनेनंतर पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका प्रशासनाने शहराच्या कचरा व्यवस्थापनासाठी पर्यायी उपाययोजनांना गती दिली आहे. महापालिका आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी यांच्या निर्देशानुसार शहरातील तब्बल ११ संभाव्य ठिकाणांचा सर्व्हे करण्यात आला असून, दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्र उभारणीसाठी प्रशासनाकडून हालचाली सुरू झाल्या आहेत.

मोशी येथील कचरा डेपोवरील वाढता ताण, भविष्यातील धोके आणि शहराची वाढती लोकसंख्या लक्षात घेता, कचरा व्यवस्थापनाचे विकेंद्रीकरण करण्यावर प्रशासनाचा भर असल्याचे समोर येत आहे. यासाठी विविध भागांतील शासकीय, आरक्षित आणि महापालिकेच्या मालकीच्या जागांचा प्राथमिक स्तरावर अभ्यास करण्यात आला आहे.

प्रशासनाच्या सर्व्हेनुसार, तळवडे, म्हेत्रे उद्यान, यमुनानगर येथील ठाकरे उद्यान, नेहरुनगर बस डेपो अथवा हॉकी ग्राउंड, किवळे येथील प्रस्तावित कचरा संकलन केंद्र, पिंपरी-वाघेरे परिसरातील डिफेन्सची जागा, वाकड, पिंपळे निलख येथील आरक्षित भूखंड, कासारवाडी येथील एसटीपी प्रकल्पाशेजारील जागा तसेच ताथवडे येथील पशुसंवर्धन केंद्राच्या जागेचा दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्र म्हणून विचार करण्यात येत आहे.

विशेष म्हणजे, या सर्व ठिकाणांबाबत अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नसून, प्राथमिक सर्व्हे आणि व्यवहार्यता अहवालाच्या आधारे पुढील कार्यवाही केली जाणार आहे. स्थानिक नागरिकांच्या हरकती, पर्यावरणीय परिणाम, वाहतूक व्यवस्था आणि कायदेशीर बाबींचाही सखोल अभ्यास करण्यात येणार असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.

मोशी दुर्घटनेनंतर शहरातील कचरा व्यवस्थापनाचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. दररोज निर्माण होणाऱ्या हजारो मेट्रिक टन कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्यासाठी एका ठिकाणावर अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते, अशी भावना प्रशासनातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.

महापालिका आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी यांनी यापूर्वीच कचरा व्यवस्थापनासाठी दीर्घकालीन आणि शाश्वत उपाययोजना राबविण्याचे संकेत दिले होते. त्यानुसार, शहरात छोट्या-छोट्या विकेंद्रित प्रक्रिया केंद्रांची उभारणी, बायोगॅस प्रकल्प, वेस्ट-टू-एनर्जी उपक्रम आणि दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्राची संकल्पना पुढे येत असल्याचे सांगितले जात आहे.

दरम्यान, प्रस्तावित ठिकाणांच्या सर्व्हेमुळे संबंधित परिसरातील नागरिकांमध्ये उत्सुकता आणि चिंता दोन्ही निर्माण झाली आहे. भविष्यात या ठिकाणांवर प्रत्यक्ष दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्र उभारले जाणार का, याबाबत प्रशासनाकडून अधिकृत घोषणा होणे बाकी आहे.

संभाव्य दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्राची ठिकाणे :

1.तळवडे
2. म्हेत्रे उद्यान
3. यमुनानगर येथील ठाकरे उद्यान
4. नेहरुनगर बस डेपो / हॉकी ग्राउंड
5. किवळे येथील प्रस्तावित कचरा संकलन केंद्र
6. पिंपरी-वाघेरे परिसरातील डिफेन्सची जागा
7. वाकड – महापालिका आरक्षण
8. पिंपळे निलख येथील आरक्षित भूखंड
9. कासारवाडी येथील एसटीपी प्रकल्पाशेजारील जागा
10. ताथवडे येथील पशुसंवर्धन केंद्राची जागा
11. (प्रशासनाच्या सर्व्हेमधील आणखी एक संभाव्य जागा)

मोशी दुर्घटनेने शहराला मोठा धडा दिला आहे. कचरा व्यवस्थापन ही केवळ प्रशासनाची जबाबदारी नसून, ती संपूर्ण शहराची सामूहिक जबाबदारी आहे. दुर्गंधी मुक्त कचरा प्रक्रिया केंद्र उभारण्याचा निर्णय घेताना स्थानिक नागरिकांचा सहभाग, पर्यावरणीय परिणाम आणि वैज्ञानिक नियोजन यांना सर्वोच्च प्राधान्य दिले गेले पाहिजे. कारण, एका भागातील समस्या दुसऱ्या भागावर लादणे हा उपाय ठरू शकत नाही; तर संपूर्ण शहरासाठी शाश्वत आणि सुरक्षित कचरा व्यवस्थापन प्रणाली उभारणे हीच काळाची गरज आहे.