भारताने अमेरिकेच्या निर्बंधांना झुगारले! रशियाकडून विक्रमी तेल खरेदी ; मे महिन्यातच ६.७ अब्ज डॉलर्सची आयात

India Russian Oil Imports : मे २०२६ मध्ये भारत रशियाकडून जीवाश्म इंधनाचा जगातील दुसरा सर्वात मोठा आयातदार देश राहिला. युरोपियन थिंक टँक, सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअर (CREA) च्या अहवालानुसार, भारताने मे महिन्यात रशियाकडून अंदाजे ५.८ अब्ज युरो (सुमारे ६.७ अब्ज डॉलर) किमतीचे हायड्रोकार्बन आयात केले.

अहवालानुसार, भारताच्या रशियाकडून झालेल्या एकूण आयातीमध्ये कच्च्या तेलाचा वाटा अंदाजे ८३ टक्के होता, ज्याचे मूल्य ४.८ अब्ज युरो होते. याव्यतिरिक्त, तेल उत्पादनांची आयात ५५० दशलक्ष युरो आणि कोळशाची आयात ४२९ दशलक्ष युरो होती.

CREA नुसार, मे महिन्यात भारताच्या एकूण कच्च्या तेलाच्या आयातीत महिन्यागणिक ८ टक्क्यांनी वाढ झाली. याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे रशियाकडून होणाऱ्या आयातीत झालेली २१ टक्क्यांची वाढ. भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांनी रशियाकडून स्वस्त कच्च्या तेलाची खरेदी वाढवल्यामुळे आयातीत ही वाढ झाली.

हेही वाचा – महाराष्ट्रातील ‘या’ बॅंकेवर आरबीआयची मोठी कारवाई; खातेदारांना आता ‘इतके’च पैसे काढता येणार, तुमचं खातं आहे का?

एप्रिल महिन्याच्या तुलनेत गुजरातच्या वडीनार रिफायनरीमध्ये रशियन कच्च्या तेलाच्या अनलोडिंगमध्ये ३६ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. जामनगर रिफायनिंग कॉम्प्लेक्समध्ये रशियन तेलाच्या वितरणात १४ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, भारतातील प्रमुख रिफायनिंग केंद्रांनी रशियन तेलाची खरेदी वाढवली आहे.

अहवालानुसार, यावर्षी आयात पुन्हा सुरू केल्यानंतर सरकारी मालकीच्या रिफायनरींनीही आपली खरेदी वाढवली आहे. न्यू मंगळूर आणि विशाखापट्टणम रिफायनरींनी नोव्हेंबर २०२५ च्या अखेरीस रशियन तेलाची आयात थांबवली होती, परंतु मार्च २०२६ पासून खरेदी पुन्हा सुरू केली. मे महिन्यात न्यू मंगळूर रिफायनरीला होणाऱ्या रशियन तेलाच्या वितरणात १३ टक्क्यांनी वाढ झाली, तर विशाखापट्टणम रिफायनरीमध्ये ४२ टक्क्यांची वाढ दिसून आली.

ओडिशातील पारादीप रिफायनरीने मे २०२६ मध्ये गेल्या दोन वर्षांतील सर्वाधिक रशियन कच्च्या तेलाची निर्यात केली. यावरून असे दिसून येते की, भू-राजकीय दबाव आणि निर्बंध असूनही, भारतीय रिफायनरींना सवलतीच्या दरात मिळणारे रशियन तेल एक आकर्षक पर्याय वाटत आहे.