समृद्धी आणि बुद्धीची देवता लाडका गणपती बाप्पा

Mahaenews A link to your homepage with your site title as anchor text
पुणेः गणेश चतुर्थी, ज्याला विनायक चतुर्थी देखील म्हटले जाते, हिंदू धर्मात, 10 दिवसांचा सण हत्तीचे डोके असलेली देवता गणेश ही समृद्धी आणि बुद्धीची देवता आहे. हे भाद्रपद महिन्याच्या चौथ्या दिवशी (चतुर्थी) (ऑगस्ट-सप्टेंबर), हिंदू कॅलेंडरचा आठवा-नववा महिना सुरू होतो. तसे वेध लागतात गणेशोत्सवाचे. बाप्पांच्या आगमनाने सर्वत्र कसे चैतन्य निर्माण झालेले पहायला मिळते.

उत्सवाच्या प्रारंभी, गणेशाच्या मूर्ती घरातील उंच प्लॅटफॉर्मवर किंवा सजवलेल्या बाहेरील मंडपामध्ये ठेवल्या जातात. पूजेची सुरुवात प्राणप्रतिष्ठेने होते, मूर्तींमध्ये प्राण जागृत करण्याचा विधी, त्यानंतर षोडशोपचार किंवा श्रद्धांजली अर्पण करण्याच्या 16 पद्धती. गणेश उपनिषद सारख्या धार्मिक ग्रंथातील वैदिक स्तोत्रांच्या जप दरम्यान, मूर्तींना लाल चंदनाची पेस्ट आणि पिवळ्या आणि लाल फुलांनी अभिषेक केला जातो. गणेशाला नारळ, गूळ आणि 21 मोदकदेखील अर्पण केले जातात, जे गणेशाचा आवडता पदार्थ मानला जातो.

उत्सवाच्या समारोपाच्या वेळी, मूर्ती मोठ्या मिरवणुकीत ढोलताशांच्या गजरात, भक्ती गायन आणि नृत्यासह स्थानिक नद्यांमध्ये नेल्या जातात. तेथे त्यांचे विसर्जन केले जाते, हा एक विधी गणेशाच्या कैलास पर्वतापर्यंतच्या गृहप्रवासाचे प्रतीक मानले जाते. गणेशाचे पालक, शिव आणि पार्वतीचे निवासस्थान.

गणेश चतुर्थीला सार्वजनिक उत्सवाचे स्वरूप प्राप्त झाले. जेव्हा मराठा शासक छत्रपती शिवाजी महाराज (1630-80) यांनी मुघलांशी लढा देत असलेल्या त्यांच्या प्रजेमध्ये स्वराज्याप्रति आपलेपणाची भावना वृद्धींगत व्हावी, म्हणून हा उत्सव साजरा केला गेला. 1893 मध्ये, जेव्हा ब्रिटिशांनी राजकीय संमेलनांवर बंदी घातली तेव्हा लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी या उत्सवास पुनरुज्जीवन केले. आज हा सण जगभरातील हिंदू समुदायांमध्ये साजरा केला जातो आणि विशेषतः महाराष्ट्र आणि पश्चिम भारतातील काही भागांमध्ये लोकप्रिय आहे.