इंद्रधनुष्य का आणि कसे तयार होते? जाणून घ्या यामागील विज्ञान

Mahaenews A link to your homepage with your site title as anchor text
Rainbow | निसर्गाच्या आजूबाजूला सुंदर नजारे पाहायला मिळतात. पावसाचे ढग, वाहणारे धबधबे आणि कोसळणारे तारे अशी अनेक दृश्ये सर्वांचे लक्ष वेधून घेतात. या दृश्यांपैकी एक सुंदर दृश्य म्हणजे इंद्रधनुष्याची निर्मिती. तुम्हीही हे सुंदर दृश्य पाहिले असेल. सात रंगांचे हे आकर्षक दृश्य जणू आकाशात सिंहासन बसवले आहे. तो बनवल्यावर काही क्षण सर्वांच्या नजरा त्यावर खिळलेल्या असतात. हे इंद्रधनुष्य कसे आणि का तयार होते याचा कधी विचार केला आहे का? आज आम्ही तुम्हाला सांगतो.

इंद्रधनुष्य म्हणजे काय?

पावसाळ्यात आकाशात दिसणारे इंद्रधनुष्य हे बहुरंगी चाप आहे, जे पाण्याच्या पडणाऱ्या थेंबांवर प्रकाश पडल्यावर अपवर्तन आणि परावर्तनाच्या घटनेमुळे तयार होते. इंद्रधनुष्यात सात रंग दिसतात, जे तरंगलांबीनुसार क्रमाने मांडलेले असतात, प्रथम लांब तरंगलांबीसह आणि सर्वात लहान तरंगलांबीसह शेवटचे. इंद्रधनुष्यामध्ये लाल, केशरी, पिवळा, हिरवा, निळा, जांभळा आणि जांभळा रंग असतो.

वास्तविक, इंद्रधनुष्य हा एक ऑप्टिकल भ्रम आहे, जो प्रत्यक्षात अस्तित्वात नाही. आपण समुद्राच्या स्प्रे किंवा धबधब्यांच्या आसपास असे लहान इंद्रधनुष्य देखील पाहू शकता. इंद्रधनुष्याचे स्वरूप पृथ्वीवरील आपल्या स्थितीवर अवलंबून असते, म्हणजे आपण कुठे उभे आहोत आणि सूर्यप्रकाशाचा अन्य स्रोत कोठे चमकत आहे.

हेही वाचा – लोकसभा निवडणुकीची घोषणा! महाराष्ट्रात ५ टप्प्यात मतदान, वाचा सविस्तर..

इंद्रधनुष्य प्रकाशाच्या अपवर्तन आणि परावर्तनाच्या घटनेने तयार होते. जेव्हा सूर्यप्रकाश पावसाच्या थेंबांमधून जातो आणि अचूक कोनात (42°) दर्शकाकडे पडतो तेव्हा ते तयार होते. पाण्याच्या थेंबात प्रवेश करणारा प्रकाश प्रथम अपवर्तित होतो आणि नंतर परत परावर्तित होतो. जेव्हा हा परावर्तित प्रकाश ड्रॉप सोडतो तेव्हा तो अनेक कोनातून पुन्हा अपवर्तित होतो. त्यामुळे ते जसजसे विस्तारत जाते तसतसे ते सात वेगवेगळ्या रंगांमध्ये विभागले जाते. ज्यामध्ये लाल शीर्षस्थानी, नंतर केशरी, पिवळा, हिरवा, निळा, जांभळा आणि तळाशी जांभळा.

इंद्रधनुष्य कधी तयार होते?

इंद्रधनुष्य अँटी सोलर बिंदू भोवती वर्तुळाकार चाप बनवते. अँटीसोलर पॉइंट तुमच्या डोक्याच्या सावलीवर थेट सूर्याच्या विरुद्ध स्थित आहे. पावसाच्या दरम्यान किंवा नंतर तयार झालेले इंद्रधनुष्य दुपारी दिसत नाही. त्यावेळी सूर्य अगदी मध्यभागी असतो आणि बहुतेक अक्षांशांवर 42° वर्तुळ क्षितिजाच्या खाली असते. म्हणूनच इंद्रधनुष्य फक्त सकाळी किंवा संध्याकाळी पाऊस पडल्यानंतर जेव्हा सूर्य पूर्व किंवा पश्चिम दिशेला असतो तेव्हाच दिसतात.