HR सिम्पोजियम २०२६: उद्योग-सज्ज व्यावसायिकांच्या पुढील पिढीला प्रेरणा

“भविष्य हे अशा लोकांचे आहे, जे सतत शिकतात, परिस्थितीशी जुळवून घेतात आणि स्वतःमध्ये उत्क्रांती घडवून आणतात.” हा विचार १० एप्रिल २०२६ रोजी डी.वाय. पाटील आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठ, आकुर्डी येथे आयोजित ‘HR सिम्पोजियम २०२६’ दरम्यान प्रकर्षाने अधोरेखित झाला!

“भविष्यासाठी सज्ज अभियंते: कौशल्ये, दृष्टिकोन आणि उद्योगाच्या अपेक्षा” या मध्यवर्ती संकल्पनेवर आधारित या सिम्पोजियममध्ये, विद्यार्थ्यांना व्यावसायिक जगात पदार्पण करण्यासाठी मार्गदर्शन करण्याच्या उद्देशाने, उद्योगातील नामवंत नेते आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील दूरदृष्टी असलेले तज्ज्ञ एकत्र आले होते.

या कार्यक्रमाचे उद्घाटन माननीय कुलगुरू प्रा. (डॉ.) मनीष भल्ला यांच्या प्रेरणादायी भाषणाने झाले. त्यांनी सतत बदलणाऱ्या औद्योगिक परिदृश्यात यशस्वी होण्यासाठी जागतिक दृष्टिकोन, सततचे कौशल्यवर्धन आणि योग्य मानसिकतेची गरज असल्याचे अधोरेखित केले. त्यांच्या संदेशाने या सत्राची दिशा निश्चित केली; हे सत्र केवळ करिअरवरच नव्हे, तर भविष्यासाठी सज्ज व्यक्ती घडवण्यावर केंद्रित होते.

विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना, अधिष्ठाता (प्लेसमेंट) श्रीमती जस्मिता कौर यांनी या गोष्टीवर प्रकाश टाकला की, आपण सध्या वेगाने होणाऱ्या तांत्रिक बदलांच्या (technological disruption) युगात वावरत आहोत. अशा काळात, अभियंत्यांनी केवळ तांत्रिक ज्ञानापुरते मर्यादित न राहता, परिस्थितीशी जुळवून घेणारे आणि समस्यांचे निराकरण करणारे (problem solvers) म्हणून स्वतःचा विकास करणे गरजेचे आहे. त्यांनी यावर भर दिला की, आजचा उद्योगजगत अशा व्यावसायिकांच्या शोधात आहे जे चपळ (agile), इतरांशी सहकार्य करणारे आणि सतत शिकण्यास कटिबद्ध आहेत. त्यांनी पुढे नमूद केले की, डी.वाय.पी.आय.यू. (DYPIU) हे व्यावहारिक आणि कौशल्य-आधारित उपक्रमांद्वारे शिक्षणक्षेत्र आणि उद्योगजगत यांच्यातील दरी सांधण्यासाठी सक्रियपणे कार्यरत आहे. विद्यार्थ्यांनी आपल्या प्रगतीची जबाबदारी स्वतः घ्यावी, यासाठी त्यांना प्रोत्साहित करताना, त्यांनी विद्यार्थ्यांना सतत कुतूहल बाळगण्याचा, संबंधित कौशल्ये विकसित करण्याचा आणि खऱ्या अर्थाने भविष्यासाठी सज्ज व्यावसायिक बनण्याचा सल्ला दिला.

विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना, सहयोगी अधिष्ठाता (कॉर्पोरेट संबंध आणि प्लेसमेंट) प्रा. डॉ. अरुण साचर यांनी ‘फ्युचर ऑफ जॉब्स रिपोर्ट २०२५’ चा संदर्भ देत सांगितले की, २०३० पर्यंत सुमारे १७० दशलक्ष नवीन नोकऱ्या निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे; तर त्याच वेळी सुमारे ९२ दशलक्ष नोकऱ्यांचे स्वरूप बदलण्याची किंवा त्या विस्थापित होण्याची शक्यता आहे. ही आकडेवारी परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची आणि सतत नवीन कौशल्ये आत्मसात करण्याची (reskilling) गरज अधोरेखित करते. त्यांनी नमूद केले की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), बिग डेटा आणि सॉफ्टवेअर विकास या क्षेत्रांमधील नोकऱ्यांची वाढ सर्वाधिक वेगाने होत आहे, ज्यामुळे तांत्रिक आणि विश्लेषणात्मक कौशल्ये अधिकाधिक महत्त्वाची ठरत आहेत. ‘इंडिया स्किल्स रिपोर्ट २०२५’ चा हवाला देत त्यांनी सांगितले की, पदवीधरांची रोजगारक्षमता (employability) वाढून ती जवळपास ५५% वर पोहोचली आहे. विशेषतः महाराष्ट्रासारख्या राज्यांमध्ये अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन आणि AI-संबंधित कौशल्यांना मोठी मागणी असल्याचे या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी सततचे शिक्षण, इंटर्नशिप आणि तांत्रिक व सॉफ्ट स्किल्स या दोन्हींच्या विकासाच्या महत्त्वावर त्यांनी अधिक भर दिला. विद्यार्थ्यांनी पुढाकार घ्यावा, प्रगती करत राहावे आणि आपले करिअर घडवण्यासाठी सक्रियपणे काम करावे, असे प्रोत्साहन देऊन त्यांनी समारोप केला.

हेही वाचा : ईकेवायसी च्या नावाखाली खोट्या आमिषांना बळी पडू नका; मंत्री आदिती तटकरे यांचे आवाहन

या परिसंवादाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे एक आकर्षक पॅनल चर्चा होती, ज्यात उद्योग क्षेत्रातील नामवंत तज्ञांनी व्यावहारिक अंतर्दृष्टी आणि वास्तविक जगातील दृष्टिकोन मांडले. त्यांनी शिक्षण आणि उद्योग यांच्यातील दरी कमी करून विद्यार्थ्यांच्या विकासासाठी अर्थपूर्ण संधी निर्माण करण्याच्या संस्थेच्या दृढ वचनबद्धतेवरही प्रकाश टाकला.

श्री. गिरीश खिलारी यांनी डिजिटल परिवर्तनाच्या युगात नावीन्य आणि समस्या-निवारक मानसिकतेचे महत्त्व अधोरेखित केले आणि विद्यार्थ्यांना पारंपरिक शिक्षणाच्या पलीकडे विचार करण्यास प्रोत्साहित केले.

श्री. उमेश गंजळे यांनी फ्रेशर भरतीबाबत मौल्यवान मार्गदर्शन केले आणि तांत्रिक ज्ञानाइतकेच अनुकूलनक्षमता व संवाद कौशल्येही महत्त्वाची असल्याचे सांगितले.

श्री. वैभव अब्देव यांनी भरती करणारे नेमके काय शोधतात यावर स्पष्टता दिली आणि स्पर्धात्मक नोकरीच्या बाजारपेठेत स्वतःला प्रभावीपणे स्थापित करण्याच्या महत्त्वावर भर दिला.

श्री. हार्दिक पटेल यांनी आपल्या प्रवासातून विद्यार्थ्यांना प्रेरणा दिली आणि प्रभावी कारकीर्द घडवण्यासाठी नावीन्य आणि निरंतर शिक्षणाच्या भूमिकेवर भर दिला.

श्री. प्रितेश शाह यांनी नेतृत्व, जागतिक अनुभव आणि दीर्घकालीन व्यावसायिक दृष्टीकोन विकसित करण्याच्या गरजेबद्दल सांगितले.

श्री. अभिजित पुरी यांनी विकसित होत असलेले प्रतिभा संपादन ट्रेंड आणि उद्योगाच्या अपेक्षांबद्दल अंतर्दृष्टी देऊन चर्चेला अधिक समृद्ध केले.

श्री. चेतन खैरनार यांनी सहजतेने संचालित केलेले हे सत्र संवादात्मक, विचारप्रवर्तक आणि अत्यंत आकर्षक होते, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ माहितीच नव्हे, तर दिशाही मिळाली.

केवळ एक परिसंवाद न राहता, हा कार्यक्रम एक वास्तव तपासणी आणि मार्गदर्शक ठरला—ज्याने विद्यार्थ्यांना आठवण करून दिली की यश हे कौशल्ये, वृत्ती आणि सतत प्रगती करण्याच्या इच्छेच्या मिश्रणात असते. एचआर परिसंवादात ५६० विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने सहभाग घेतला, जे भविष्यासाठी सज्ज व्यावसायिक बनण्यामधील त्यांची तीव्र आवड आणि वचनबद्धता दर्शवते.

सत्राच्या समारोपावेळी एक संदेश स्पष्ट झाला: केवळ पदवीसाठी तयार असणे पुरेसे नाही—उद्योगासाठीही तयार असणे आवश्यक आहे.

कार्यक्रमाची उद्दिष्टे

• शैक्षणिक जग आणि उद्योग क्षेत्राच्या अपेक्षा यांमधील तफावत दूर करणे
• विद्यार्थ्यांना सध्याचे भरती कल (hiring trends) आणि आवश्यक कौशल्यांची जाणीव करून देणे
• विद्यार्थ्यांना ‘उद्योग-सज्ज’ (industry-ready) व्यावसायिक बनण्याबाबत मार्गदर्शन करणे
• उदयोन्मुख तंत्रज्ञान आणि करिअरच्या संधींविषयी सखोल माहिती पुरवणे
• सातत्यपूर्ण अध्ययन, परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची वृत्ती आणि व्यावसायिक प्रगतीस प्रोत्साहन देणे
• उद्योग क्षेत्रातील दिग्गजांशी थेट संवाद साधण्यासाठी एक व्यासपीठ निर्माण करणे

विद्यार्थ्यांसाठी मुख्य बोधबिंदू

• तांत्रिक कौशल्यांसोबतच ‘सॉफ्ट स्किल्स’ (मृदू कौशल्यांचे) असण्याचे महत्त्व
• सतत बदलणाऱ्या रोजगार बाजारपेठेत कौशल्यांचे अद्ययावतीकरण (upskilling) आणि परिस्थितीशी जुळवून घेण्याची गरज
• भरती प्रक्रिया आणि नियोक्त्यांच्या (employers) अपेक्षांचे आकलन
• संवाद कौशल्य, आत्मविश्वास आणि व्यावसायिक दृष्टिकोनाचे महत्त्व
• उद्योग क्षेत्रातील प्रत्यक्ष आव्हाने आणि त्यांवरील उपायांचा अनुभव घेणे
• AI (कृत्रिम बुद्धिमत्ता), डिजिटल परिवर्तन आणि जागतिक स्तरावरील कामकाज यांसारख्या उदयोन्मुख प्रवाहांची जाणीव असणे
• एक भक्कम व्यावसायिक प्रोफाइल आणि दीर्घकालीन करिअर दृष्टीकोन विकसित करण्याचे महत्त्व