मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत महाराष्ट्राच्या विकासासाठी विविध सामंजस्य करार
नवी दिल्ली : नवी दिल्लीतील भारत मंडपम् येथे आयोजित ‘इंडिया एआय इम्पॅक्ट समिट 2026’ मध्ये महाराष्ट्राच्या विकासाच्या दृष्टीने आजचा दिवस अतिशय महत्वपूर्ण ठरला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या समिटमध्ये सहभागी होत ‘शेती क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ याविषयावर संबोधन केले. तसेच विविध मान्यवरांच्या भेटी, बैठकांमध्ये सहभागी होत सामंजस्य करार केले. याबरोबरच ‘कुंभदूत’ या ॲपचे अनावरण केले.
ओपन एआयचे पब्लिक पॉलिसी हेड ख्रिस लेहान आणि रॉकेट लर्निंगचे अझीज गुप्ता यांची मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी भेट घेतली. राज्यातील अंगणवाडी सेविकांसाठी ‘शिक्षासाथी’ या एआय आधारित टूलची घोषणा त्यांनी यावेळी केली. ओपन एआय आणि रॉकेट लर्निंगशी भागिदारी करणारे महाराष्ट्र हे पहिले राज्य ठरले आहे. याचा लाखो अंगणवाडी सेविकांना लाभ होणार आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत माहिती-तंत्रज्ञान विभाग आणि भारतजेन टेक्नॉलॉजी फाऊंडेशन यांच्यात एआय आणि प्रशासकीय यंत्रणांचे डिजिटायझेशन यासंदर्भात करार करण्यात आला. या भागिदारीत माहितीची देवाणघेवाण, उपयोजित संशोधन, प्रायोगिक प्रकल्प आणि उदयोन्मुख एआय क्षेत्रात क्षमताबांधणी यावर भर दिला जाणार आहे.
महाराष्ट्र शासन आणि सर्वन एआय यांच्यात सामंजस्याच्या पत्राचे (Letter of Intent) आदानप्रदान झाले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि डॉ. प्रत्युष कुमार यांनी या कार्यक्रमास अध्यक्षस्थान भूषवले. महाराष्ट्रात प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी, व्यापक सार्वभौम कृत्रिम बुद्धिमत्ता पायाभूत सुविधा उभारणे हा या सहकार्याचा उद्देश आहे.
हेही वाचा – अर्थसंकल्पीय अधिवेशन विरोधी पक्षनेत्यांविना; इतिहासात पहिल्यांदाच दोन्ही सभागृहात विरोधी पक्षनेता नाही…
या भागीदारीतून महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर आणि प्रत्यक्ष वापरासाठी सक्षम अशी सार्वभौम कृत्रिम बुद्धिमत्ता पायाभूत रचना उभारण्यावर भर देण्यात येईल. शिक्षण, आरोग्य, कृषी, कल्याणकारी योजना तसेच सार्वजनिक प्रशासन या क्षेत्रांमध्ये एआयचा प्रभावी वापर होण्यासाठी भक्कम पायाभरणी केली जाणार आहे. यासोबतच संशोधन, नवोन्मेष आणि तंत्रज्ञान विकासाला गती देण्यासह उदयोन्मुख एआय क्षेत्रांमध्ये मनुष्यबळ सक्षम करण्यासाठी कौशल्य विकास व प्रशिक्षण कार्यक्रमांना प्रोत्साहन दिले जाईल. येत्या काळात 20 मेगावॅट क्षमतेची आणि भविष्यात 50 मेगावॅटपर्यंत विस्तारता येईल अशी एआय-सुसंगत संगणकीय क्षमता उभारण्याचे लक्ष आहे. ही भागीदारी महाराष्ट्राच्या डिजिटल सार्वभौमत्वाला बळकटी देणारी असून, एआय-आधारित विकासाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरणार आहे. या प्रसंगी मंत्री ॲड. आशिष शेलार, सर्वन एआय चे संस्थापक डॉ. प्रत्युष कुमार उपस्थित होते.
महाराष्ट्र शासन आणि ओपन एआय यांच्यातील सामंजस्य पत्राच्या आदानप्रदान कार्यक्रमाचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी अध्यक्षस्थान भूषवले. या सहकार्यामुळे एआय-आधारित प्रशासन आणि नवोन्मेषाच्या नव्या युगाला सुरुवात होत आहे. या भागीदारीमुळे स्मार्ट, सर्वसमावेशक आणि एआय-सक्षम सार्वजनिक सेवा उपलब्ध होऊन, तंत्रज्ञानाचा लाभ महाराष्ट्रातील प्रत्येक नागरिकापर्यंत पोहोचवण्यास मदत होणार आहे. या प्रसंगी मंत्री ॲड. आशिष शेलार, ओपन एआय चे सार्वजनिक धोरण प्रमुख ख्रिस लेहान तसेच इतर मान्यवर उपस्थित होते.
या सहकार्यांतर्गत शासकीय प्रकल्पांसाठी एआय सॅन्डबॉक्स उभारण्यात येणार असून, कृषी, आरोग्य, शिक्षण, न्यायव्यवस्था, माहिती-तंत्रज्ञान तसेच शहरी व ग्रामीण विकास या प्राधान्य क्षेत्रांमध्ये 12 एआय उपाययोजनांचा विकास व त्यांची प्रायोगिक अंमलबजावणी केली जाईल. यासोबतच प्रशिक्षण, संशोधन आणि नवोन्मेषासाठी ‘महा ओपन स्पेस सॅन्डबॉक्स’ स्वरूपातील भौतिक सुविधा उभारण्याची चाचपणी केली जाईल. विविध कार्यशाळा, हॅकाथॉन आणि तज्ज्ञ परिषदांद्वारे महाराष्ट्रातील एआय व नवोन्मेष परिसंस्थेशी सातत्यपूर्ण संवाद आणि सहकार्य वाढवले जाणार आहे. नागरिकांना मोठ्या प्रमाणावर अधिक प्रभावी व सुलभ सेवा देण्यासाठी चॅट जीपीटी च्या प्रगत क्षमतांचा वापर करून एआय-सक्षम अॅप्स किंवा संकेतस्थळे विकसित करण्यात येणार आहेत. ओपन एआय च्या नव्या क्षमतांचा प्रायोगिक वापर करून चॅट जीपीटी सोबत तृतीय-पक्ष सेवांचे सुलभ एकत्रीकरण करण्यावरही विशेष भर दिला जाणार आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जागतिक बँकेचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष जोहॅन्स झुट यांची भेट घेत त्यांच्याशी शेती क्षेत्रात परिवर्तन, एआय आधारित सेवा प्रदान प्रणाली, रोजगारनिर्मिती आणि युवकांना डिजिटल कौशल्यांचे प्रशिक्षण इत्यादी विविध विषयांवर चर्चा केली. सिंगापूरच्या डिजिटल विकास आणि माहिती मंत्री जोसपिन टिओ यांची भेट घेत डिजिटल प्रशासनाबाबत त्यांच्याशी चर्चा केली.
