Management of Animals During summer | दुभत्या जनावरांसाठी थंड हवामान योग्य असते. प्राणी सतत सूर्यप्रकाशात राहिल्यास त्याच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. तापमान वाढल्याने शरीराचे तापमान वाढते आणि चाऱ्याचे प्रमाण कमी होते. हिरवा चारा नसल्यामुळे तसेच म्हशींमध्ये उष्णतेचा प्रतिकार कमी असल्याने उन्हाळ्यात जनावरांचे दूध उत्पादन कमी होते. मार्च ते जून या कालावधीत वातावरणातील तापमान खूप वाढते आणि त्यामुळे जनावरांची दमछाक होते.
उष्णतेचा प्रामुख्याने दोन कारणांमुळे प्राण्यांवर परिणाम होतो
- पर्यावरणीय उष्णता
- चयापचय उष्णता
सामान्यतः पर्यावरणीय उष्णतेपेक्षा चयापचयाच्या उष्णतेद्वारे कमी उष्णता निर्माण होते, परंतु दुधाचे उत्पादन आणि पशुखाद्य वाढत असताना, मेटाव्होल्कॅनिझमद्वारे निर्माण होणारी उष्णता पर्यावरणीय उष्णतेपेक्षा जास्त असते. या कारणास्तव कमी उत्पादन क्षमता असलेल्या प्राण्यांपेक्षा जास्त उत्पादन क्षमता असलेल्या प्राण्यांमध्ये उष्णतेचा प्रभाव अधिक दिसून येतो. पर्यावरणातील उष्णतेचा मुख्य स्त्रोत सूर्य आहे. त्यामुळे प्राण्यांचे सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण करावे.
हेही वाचा – पुण्यात पार्किंगच्या वादातून महिलेला जाळण्याचा प्रयत्न, घटना सीसीटीव्हीत कैद
प्राण्यांच्या शारीरिक कार्यांवर उष्णतेचा प्रभाव होतो
- उन्हाळ्यात जनावरांच्या श्वासोच्छवासाचा वेग वाढतो, जनावरे धडधडू लागतात, तोंडातून लाळ गळू लागते.
- प्राण्यांच्या शरीरात बायकार्बोनेट आयनची कमतरता आणि रक्ताचा pH. वाढ झाली आहे.
- प्राण्यांच्या रुमेनमध्ये अन्नपदार्थांच्या हालचालीचा वेग कमी होतो, ज्यामुळे पचण्यायोग्य पदार्थांच्या हालचालीचा वेग कमी होतो आणि रुमेनच्या किण्वन प्रक्रियेत बदल होतो.
- त्वचेच्या वरच्या पृष्ठभागाचा रक्तपुरवठा वाढतो, ज्यामुळे व्हिसरल टिश्यूजचा रक्तपुरवठा कमी होतो.
- कोरड्या पदार्थाचे सेवन ५0 टक्क्यांपर्यंत कमी होते, त्यामुळे दुधाचे उत्पादन कमी होते.
- जनावरांची पाण्याची गरज वाढते.
उन्हाळ्यात या गोष्टी लक्षात ठेवा
- दिवसा थेट सूर्यप्रकाशापासून प्राण्यांचे संरक्षण करा, त्यांना चरण्यासाठी बाहेर नेऊ नका.
- जनावरांना बांधण्यासाठी नेहमी छायादार आणि हवेशीर जागा निवडा.
- पिण्याचे पाणी नेहमी जनावरांच्या जवळ ठेवावे.
- जनावरांना हिरवा चारा द्यावा.
- जनावरांमध्ये असामान्य लक्षणे दिसल्यास जवळच्या पशुवैद्यकाशी संपर्क साधावा.
- शक्य असल्यास दिवसा डेअरी शेडमध्ये कुलर, पंखे इत्यादींचा वापर करा.
- जनावरांना संतुलित आहार द्यावा.
- जास्त उष्णता असल्यास जनावरांच्या अंगावर पाणी शिंपडावे.
