मधुमेहींसाठी आंबा खाण्यास किती सुरक्षित? देशातील वाढत्या डायबेटीसच्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर काय सांगतात…

मुंबई : उन्हाळा सुरू होताच बाजारात आंब्यांची रेलचेल वाढली असताना, देशातील कोट्यवधी मधुमेहींसमोर एकच प्रश्न उभा राहिला आहे तो म्हणजे आंबा खाणे सुरक्षित आहे का? भारतात सध्या १० कोटींहून अधिक लोक मधुमेहाने ग्रस्त असल्याचा अंदाज असून ही संख्या झपाट्याने वाढत आहे. त्यामुळे गोड फळांच्या सेवनाबाबत जागरूकता वाढवणे गरजेचे ठरत आहे.

डॉक्टरांच्या मते आंबा पूर्णपणे टाळण्याची गरज नसली तरी त्याचे सेवन नियंत्रित प्रमाणातच करणे आवश्यक आहे. आंब्याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स (जीआय) सुमारे ५१ ते ५६ दरम्यान असल्याने तो मध्यम श्रेणीत येतो. याचा अर्थ आंबा खाल्ल्यानंतर रक्तातील साखर झपाट्याने न वाढता हळूहळू वाढते. त्यामुळे योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास तो मधुमेहींसाठी पूर्णतः धोकादायक नाही.

देशातील बदलती जीवनशैली, कमी शारीरिक हालचाल आणि प्रक्रिया केलेल्या अन्नाचे वाढते सेवन यामुळे मधुमेहाचे प्रमाण वाढले आहे. शहरी भागात ही समस्या अधिक गंभीर असून ग्रामीण भागातही ती झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. अशा परिस्थितीत फळांच्या सेवनाबाबत योग्य माहिती नसल्यामुळे अनेक मधुमेही रुग्ण आंबा पूर्णपणे टाळतात तर काहीजण अति सेवन करतात. तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार आंब्यामध्ये फायबर, व्हिटॅमिन ए, सी व अँटीऑक्सिडंट्स मोठ्या प्रमाणात असतात. हे घटक शरीरातील साखरेचे शोषण नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. काही अभ्यासांमध्ये मर्यादित प्रमाणात आंबा खाल्ल्यास इन्सुलिन संवेदनशीलता सुधारण्याचे संकेतही मिळाले आहेत.

हेही वाचा – बॉक्स ऑफिसवर येणार प्रेमाचं वादळ! रणबीर, आलिया अन् विकी कौशलच्या ‘लव्ह अँड वॉर’ची रिलीज डेट जाहीर

मात्र, आंब्याचे सेवन करताना प्रमाणाचे भान ठेवणे अत्यावश्यक आहे. साधारणपणे ८० ते १०० ग्रॅम म्हणजेच अर्धा मध्यम आकाराचा आंबा हा मधुमेहींसाठी सुरक्षित मानला जातो. दिवसातून एकदाच आणि जेवणाच्या मधल्या वेळेत आंबा खाण्याचा सल्ला दिला जातो. तसेच बदाम किंवा अक्रोडासारख्या प्रथिनयुक्त पदार्थांसोबत आंबा खाल्ल्यास रक्तातील साखरेची वाढ कमी होण्यास मदत होते.तज्ज्ञांनी विशेषतः आंब्याच्या रस, आमरस किंवा मिल्कशेकपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला आहे. या पदार्थांमध्ये फायबरचे प्रमाण कमी आणि साखरेचे प्रमाण जास्त असल्याने ते रक्तातील ग्लुकोज पातळी जलद वाढवू शकतात. कच्चा आंबा हा मधुमेहींसाठी तुलनेने अधिक सुरक्षित पर्याय मानला जातो. त्याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असल्याने रक्तातील साखरेवर त्याचा परिणाम मर्यादित राहतो.

आरोग्य तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की,आंबा हा शत्रू नाही, पण त्याचे अति सेवन धोकादायक ठरू शकते. विशेषतः ज्यांची साखर नियंत्रणात नाही किंवा जे इन्सुलिनवर आहेत त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच आंब्याचे सेवन करावे. भारतासारख्या देशात, जिथे मधुमेहाचे प्रमाण सातत्याने वाढत आहे, तिथे आहारातील लहान बदलही मोठा फरक करू शकतात. आंबा टाळण्याऐवजी त्याचे योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने सेवन करणे हीच मधुमेहींसाठी सुरक्षित वाट ठरू शकते.